Mübarizədən geri çəkilməmək hər kişinin işi deyil

Nə etdiyimizi əla bilirik. Zərgər dəqiqliyi ilə ölçüb-biçirik. Ən çətin vəziyyətdə belə, ortaya iddia qoymaq, mübarizədən geri çəkilməmək hər kişinin işi deyil.  Bizə qarşı qərəzli olanlar hansı təbliğatı aparsa da, vicdanlı insanlar təsirə düşməsin,  hər kəsin keçmişini yada salsın, dəyərlərə sədaqətimizə qətiyyən şübhə etməsinlər. Mustafa Hacıbəyli, Müsavat başqanının müavini 

Türk millətinin xoşbəxtliyi Avropa ilə yaxınlaşmaqdan ibarətdir

Türk millətinin xoşbəxtliyi Avropa ilə yaxınlaşmaqdan ibarətdir. Əgər kimlərsə Türk millətinin yaddaşında Avropaya nifrət, düşmənçilik toxumları səpirsə bilin ki, onların bizi zərrə qədər düşündüyü yoxdur. Bizim birinci fikri atamız İsmayıl bəy Qaspıralı deyirdi ki,  Avropa bir ixtiyardır, təcrübəsi çoxdur. İxtiyarlığına hörmət edək. Təcrübəsindən bəhrələnək, xətalarını təkrar etməyək: məktəblərini, universitetlərini bizlər də təsis edək, elmlə ağlımızı ziyalandırdığımız qədər haqq və ədalətlə ürəklərimizi doldurmağa çalışaq. Avropada pis-yaxşı nə varsa, uşaq kimi çapmayaq, bir insan kimi götür-qoy edək: nədir, nəyə yarar, vicdan və haqq-ədalət xaricində deyil ki?!. Türkün həqiqi düşmənlərini tanımaq üçün dağa-daşa düşməyə ehtiyac yoxdur.  Başlayaq yüz illərdi türkü qəflətdə, əsarətdə saxlayan Rusiyadan. Rusiyadan çox türkə pislik edən olubmu ?  Gələk İrana. Qardaşlarımızı, canlarımızı, özümüzü diri-diri asanları burda qoyub, başqalarına daş atmağı özünüzə necə rəva görürsünüz ? Hələ insanlıq canisi Çin. Uyğur türklərinə yaşatdığı vəhşəti ömrü boyu canımızda yaşadırıq. Görünür ki, qərib türklərin başına gətirilən dəhşətlər sizə heç maraqlı deyil.  Türkün həqiqi düşmənlərini yaddaşında gizlədib, qeyd olunan türk düşmənlərinin oyunları ilə özlərinə Avropanı düşmən seçənlər zəlil və rəzili-rüsva olacaqlar. Ceyhun Nəbi, Cümhuriyyət Siyasi Düşüncə Mərkəzinin sədri 

Papağımızı yerə soxmaq istəyirdilər, başlarını unitaza soxduq...

Paşinyanın Şuşada "Yallı" getməyi yadınızdadır? Kimin yadından çıxar?! Vallah, "Yadullanın müsibəti" belə olmamışdı...  Amma axırı yaxşı oldu. Şuşada içdiyi fransız çaxırını Paşinyanın və arvadının burnundan gətirdilər. Anna Şuşanı, Xocalını, Xankəndini indi ancaq AzTV-də görür. Bir də yuxusunda... Qarabağa Xarı bülbül aparmağa gəlmişdilər, igid əsgərlərimiz qoltuqlarına unitaz verib yola saldılar... SEO Xidməti Bu gün onların bayramıdır. Qarabağı bizə qaytaran qəhrəman ordumuzun bayramıdır. Bu gün xalqımızın bayramıdır. Bu bayramdan hamıya pay düşür... Çoxdanıncı, daha dəqiq desək, 90-cı illərin axırı idi. Müsahibə üçün Bakı kəndlərindən birinə getmişdim. Qayıdanda kədərli mənzərənin şahidi oldum: Avtobus yerindən tərpənındə bir nəfər əli ilə orta qapını tıqqıldatdı. Sürücü güzgüyə ani nəzər yetirib sürəti artırdı. Arvadlardan biri "a bala, gələn var* deyib haray-həşir salanda, oğlanın reaksiyası belə oldu: "Əşşi, əsgərdir də... Pul verməyəcək..." Avtobusdakı sərnişinlərdən biri dodağının altında mızıldandı, üç-dörd nəfər güldü, qalanları isə özlərini karlığa və lallığa qoydular... Çox daşınıb-düşünəndən sonra bu münasibətin səbəbini özüm üçün müəyyənləşdirə bildim: Dünyanın heç bir ölkəsində məğlub ordunun hörməti olmur...  Mən özüm də hərbi xidmətdə olanda tez-tez oxşar münasibətlə qarşılaşırdım. Ayağımızı hərbi hissədən kənara qoyan kimi kənd sakinlərinin qəzəbli baxışlarına tuş gəlirdik. Onlar iri çomaqlarını başlarının üstündə fırlayıb belə deyirdilər: "Bağa, bostana yaxın gəlsəniz, ayağınızı qırarıq".  44 günlük Vətən müharibəsi və 24 saatlıq antiterror əməliyyatı məğlub ordunu QALİB ORDUya çevirdi. İgid balalarımız papağımızı yerə soxmaq istəyənlərin başlarını unitaz soxdular. O səhnə hələ də gözümün qabağındadır: Ermənilər tankı qoyub unitazı aparırdılar... Vətən müharibəsinin 18 yaşlı şəhidi Xəyyam Məmmədovun məktubudur. Şəhadətə yüksəldiyi sonuncu döyüşdən bir neçə gün əvvəl yazıb: “Ana yıxılma ha, dik dayan... Nəfəsim bir azdan dayanacaq. Bölük yoldaşlarım məni evə gətirəcəklər. Elə ki, evə çatdım məni bərk qucaqla. Bu son görüşümüzdür, ana... Sən şəhid anasısan, dik dayan!”.  Bayramın mübarək şəhid anası! Bayramın mübarək şəhid atası! Əlinin arxası ilə gözünün yaşını sil. Bu gün sevinməyə ən çox sənin haqqın çatır... Seymur VERDİZADƏ 

Qazilər və şəhid ailələri rüşvətdən azaddır!

İndi hansı xəstəxanaya, dövlət qurumuna gedirsən, binanın girişində yazılır: “Qazilər və şəhid ailələri növbədənkənar qəbul olunur”.  Mənə elə gəlir ki, əgər mümkün olarsa, bu yazı “qazilər və şəhid ailələri rüşvətdən azaddır” kimi dəyişdirilsə sözügedən kateqoriyadan olan vətəndaşlar üçün daha böyük xidmət olar. Növbədənkənar qəbul o qədər də böyük anlam ifadə etmir. Növbədə dayanmaq bu insanlar üçün problem deyil. Növbədə dayanmaq onları incitməz, sındırmaz. Amma vətən üçün bədəninin bir parçasını qurban verən bu qürurlu adamlardan dirəşib rüşvət almaq onların mənliyini sındırır, qürurunu tapdaq-tapdaq edir.  Dünən bir video yayıldı. Qaradağ rayonunda yerləşən 4 saylı doğum evinin həkimi Qarabağ qazisindən açıq-aşkar rüşvət tələb edir. Qazi qardaşımız təbii ki, həkimə imkanı çatan “hörməti” etməyə çalışır. Amma həkim üzünün ən qırmızı yerinə salıb daha böyük məbləğ istəyir. Bu, həmin həkimin nə ilk, nə də son əməlidir. Sadəcə şanssız günü idi. Videosu çəkilmiş və mediada yayılmışdı.  SEO Xidməti O, tək deyil. Onun yüzlərlə, minlərlə həmkarı var ki, eyni əqidədədirlər. Onlar bu pulu təkcə özləri üçün yığmır. Təbii ki öz payları da var. Amma ondan vəzifəcə yuxarıda olanın da haqq-hesabı bu məbləğin içərisindədir. Sistem bu cür işləyir. Əgər rüşvət almağı bacarırsansa, işləyirsən, alırsan, sənə rəhbərlik edənin də payını vaxtlı-vaxtında çatdırırsan. Amma elə al ki, şikayət edən olmasın. Səs yazın, video yayılmasın. Yox əgər işlər tərs getsə, batdın. Cavabdeh özünsən... Rüşvət almaq alçaq hərəkətdir. Qazidən, şəhid ailəsindən bunu tələb etmək isə daha böyük biabırçılıqdır. Şərəfin olmamasıdır. Xəyanətdir. Vətənə xəyanətdir, dövlətə xəyanətdir...  Vətənpərvərlik sözdə olmur. Bu, əməllə üst-üstə düşməlidir. Əməlin ürək bulandırırsa, ağzınla quş tutsan da faydasızdır.  Axı rüşvət almaq həm də cinayətdir. İndi görək bu rüşvət tələb edən həkimlə bağlı hansı tədbir görüləcək?! Görülsün və ən azından, cüzi də olsa başqaları üçün dərs olsun.  Rüşvət olan cəmiyyətlər heç vaxt inkişaf etməyib. Çünki rüşvət alan da, verən də hər zaman bir-birinin qarşısında gözükölgəli olub. Gözükölgəli olmaq çox pis hissdir. Belə adamlar bir-birindən heç bir haqq-ədalət tələb edə bilməz. Bir-birinin gözünə dik baxa bilməzlər. Yox, əgər buna rəğmən bir-birinə qarşı heç nə olmamış kimi davranırlarsa, o zaman onlar dünyanın ən qırmızı adamlarıdır, heç bir ləyaqət hissləri qalmamışdır. Deməli, bu adamların pafoslu sözlərlə, təlim-tərbiyə ilə, təbliğatla, maarifləndirmə ilə düzəlməsi, ləyaqətli davranmaları mümkün deyil. Qanun işləməlidir. Söhbət yazılan qanunlardan gedir. Amma təəssüf ki, bizdə yazılmayan qanunlar daha müqəddəs hesab olunur.  Görəsən, son sutkada Azərbaycanda nə qədər uşaq rüşvətlə doğulub? Əminəm, onların böyük əksərinin eşitdiyi ilk səs rüşvət vermək üçün sayılan pulun xışıltısı olub. Əvvəllər uşaq doğulanda qulağına gözəl sözlər deyilirdi. İndi rüşvət səsi eşidirlər. Ya da rüşvət verməyə gücü çatmayan kasıb valideynlərin səs-küyünü...  Azərbaycan qəribə ölkədir; burada təkcə ananı deyil, həm də atanı "doğuzdururlar"... Elnur Məmmədli

Elə dövrə gəlmişik hamı əxlaqdan danışır

Elə dövrə gəlmişik hamı əxlaqdan danışır, Qeyrəti tapdaq altda olan papaqdan danışır. Həcilər saxladığı müğənnilər hoqqa verir, Sonra da gedir həccə hicab,duvaqdan danışır. Öz halal arvadına neçə vaxtdır toxunmayıb, Yüz əza altda qalanlarla uşaqdan danışır. Millət acından ölür,gəl halına biganədir, Məmur eyş-işrətdədir,kefi-damaqdan danışır. Neftin pulunu yeyir millət haqda düşünmədən, Başlandı müharibə milli maraqdan danışır. Balası məmurun kefdədi,kasıb şəhid oldu, Şəhid övladına verdiyi bir otaqdan danışır. Verirlər fətvanı çox "başbilənlər" bu gənclərə, Övladları xaricdə, özü də qıraqdan danışır. Çox düşmənin qulağın kəsib, döndərdik küçüyə, Bütün dünya kəsilən həmin qulaqdan danışır. Müharibə göstərdi ermənidən fərqimizi, Biz şücaətdən, onlar köhnə çanağdan danışır. Özü yağ-bal içində yaşayanlar mən Elçinə Deyir çətinlik Tanrıdandır sınaqdan danışır. Elçin Rəhimzadə

Qurban ruhun təntənəsi, nəfsin tərbiyəsidir...

Hər fərdin və ya hər xalqın həyatında müəyyən əlamətdar günlər, bayramlar var. Ancaq müsəlmanlar üçün dinimizin buyruğu olan iki gözəl bayram - Ramazan bayramı və Qurban bayramı xüsusi əhəmiyyət və məna daşıyır. Yəni, bu iki bayram özlüyündə həm təfəkkür mövzusu, həm də bir mükafat mövzusudur. Qurban bayramı Həcc ziyarəti ilə üst-üstə düşür. Həcc ziyarəti insana ölümdən sonra dirilib Məhşər meydanında toplaşmağın ifadəsi olduğu kimi, qurban kəsmək də verdiyi bütün nemətlər üçün Allaha (c.c.) şükür etməyin ifadəsidir. Qurban vermək əslində hər bir insanın xarakterini formalaşdıran dəyərlər arasında ən mühüm xüsusiyyətdir. İbadətlərin mahiyyətini tam olaraq ancaq Allah (c.c.) bilir, amma bizə də bildirdiyi bəzi mühüm məqamlar var. Qurban ibadətinin mahiyyətini qısa şəkildə belə ifadə edə bilərik: Allahın əmri hər cür dünya nemətindən, zövqündən üstündür. Qurban kəsilən heyvan əl əməyinin, alın tərinin nəticəsidir. İnsan çalışaraq əldə etdiyi dünya nemətini Allah yolunda qurban kəsir və ehtiyacı olanlara paylayır və bununla da sübut edir ki, hər şeyin sahibi olan Allah üçün hər cür dünya nemətini fəda etmək olar. Beş növ heyvan qurban kəsmək olar: qoyun, keçi, inək, camış və dəvə. Bir qoyunu və ya bir keçini bir adam qurban kəsə bilər. Qurban kəsilən qoyun və ya keçi bir yaşından az olmamalıdır. Əgər bir yaşını tamamlamayıbsa, ən azı bir yaşındakı kimi görünməlidir. Qurban kəsiləcək inək və ya camış iki yaşından yuxarı olmalıdır. Dəvə isə ən azı beş yaşına gəlməlidir. Bir inəyə, bir camışa və ya bir dəvəyə yeddiyə qədər adam ortaq ola bilər. Ancaq bir adam istəsə, təkbaşına bir inəyi, bir camışı, bir dəvəni qurban kəsə bilər. Əsas odur ki, Allah sənin niyyətindən, sənin əməlindən razı olsun. Qurban kəsiləcək heyvanlar xəstə, qoca və şikəst olmamalıdır. Bu məsələdə heyvanların əlamətlərini kifayət qədər sadalamaq olar, ancaq bircə onu bildirməyi lazım bilirik ki, hər kəsin kəsdiyi qurban elə özünə verdiyi dəyərdir. Quşlardan, həmçinin ov heyvanlarından qurban kəsmək olmaz. Qurban kəsmək varlı müsəlmanların borcudur, qurban payı gözləmək kasıb müsəlmanların haqqıdır. Qurban ətini 3 yerə bölmək, bir hissəsini yoxsullara, bir hissəsini qohumlara və qonşulara, bir hissəsini də evə ayırmaq daha doğrudur. Qurban ətindən müsəlman olmayanlara da vermək olar. Qurbanı incitmədən kəsmək, kəsərkən də “Bismillah, Allahu Əkbər” və ya “Bismillah” demək lazımdır. Yaxşı olar ki, qurbanı özünüz kəsəsiniz, əgər kəsə bilmirsinizsə, heç olmasa heyvanın yanında dayanın, kəsənlə birlikdə “Bismillah” deyin. Allah bu gözəl bayramla yurdumuza xeyir-bərəkət, insanlarımıza könül xoşluğu nəsib etsin! Qurban bayramınız mübarək olsun! (yeniavaz) Murad Məmmədov

Sovet dövlətində “ruslaşdırma”, ”qarışıq ailələr” siyasəti - Nəsiman Yaqublu yazır

1920-ci illərdə milli respublikaları işğal edib “SSRİ” adlı dövlət yaradan bolşeviklər (oxu: kommunistlər) amansız bir məzmunda “ruslaşdırma” siyasətini yürüdürdülər. Hətta “Lenini şimaldan doğan günəşə bənzədir”, “günəş Şərqdən deyil Şimaldan doğub” söyləyərək təriflər yağdırır, şeirlər poemalar, romanlar həsr edirdilər. Məqsəd insanları milli düşüncədən məhrun etmək, əsildən kökdən ayırmaq və yeni “sovet nəsli” yetişdirmək idi. Sovet  rejiminin bu siyasətinin əsasnda  “ruslaşdırma” başlıca yer alırdı. ABŞ-da yaradılmış “SSRİ-ni Öyrətmə İnstitutu”nun Münhendə nəşr etdiyi “Dərgi”  jurnalı bu problemlə bağlı  1960-cı illərə aid maraqlı məlumatlar çap edib. Məlum olur ki, 1960-cı illərin əvvəllərində Sovetlər Birliyində 198.870.514 (198 milyon 870 min 514 nəfər) insanı əhatə edən 50.333.487 (50 milyon 333 min 487 nəfər) ailə mövcud olub. Bunlardan 9 milyonu subaylar, ailə qurmayanlar idi. Şəhərlərdə 90 milyon insanı əhatə edən 24 milyon ailə, kəndlərdə isə 109 milyon insanı əhatə edən 26 milyon ailə yaşayırdı. Məlumatlara görə, Sovetlər Birliyində hər 1000 (min) ailəyə 102 qarışıq evlilik düşürdü. Bu statistikaya görə, 1959-cu ildə sovet dövlətində 5.134 min (beş  milyon yüz otuz dörd min) qarışıq ailə var idi. Ortalama olaraq hər sovet ailəsində 3,95 kişinin mövcudluğunu hesablasaq, qarışıq evlənmələrin 20 milyonu keçdiyini qeyd etmək mümkündür. Bu da sovet əhalisinin 10 faizini əhatə etdiyini qeyd edə bilərik. Beləliklə, şəhərlərdə hər 1000 (min) ailəyə 151,  kəndlərdə isə  58 qarışıq ailə düşürdü.  Beləliklə, 5.134 (beş milyon) min ailədən 3,7 milyonu şəhərlərdə, 1,5 milyonu isə kəndlərdə yaşamaqda idi. Bu nəticəyə görə şəhərlərdə qarışıq evlənmələr 13,7 milyon insanı, kənd bölgələrində 5,9 milyonu əhatə edirdi. Beləliklə, şəhərlərdə qarışıq ailələrin kəndlərə nisbətən təqribən 3 dəfə çox olduğu görünməkdədir. Maraqlıdır ki, Sovetlər Birliyində olan qarışıq ailələrin tərkibi haqqında geniş bilgilər yayınlanmırdı. Təbii ki, qarışıq ailələrdə aparıcı olan və danışılan əsas dil  rus dili idi. Bu xüsusda Sovetlər Birliyində ana dilini tamamilə qeyd edınlərin sayısının 12 milyona yaxınlaşdığı da qeyd edilməkdədir.Cənubi Qafqazda, xüsusən, Azərbaycanda ruslarla daha çox, qismən də ermənilərlə, yəhudilərlə də evlənib  qarışıq aiə sahibi  olanların sayı az deyildi.Nəticədə qarışıq ailələrdən olanlara çox məqamlarda(vəzifəyə irəli çəkilmək, etibarlılıq vəs.) “yaşıl işıq” yandırılırdı. Bu da təbii ki, sovet dövlətinin “ruslaşdırma” siyasətinə tamamilə uyğun gəlirdi. Nəsiman Yaqublu, Tarix elmləri doktoru, professor P.S. Sovet dövlətində milli respublikalardan (xüsusən müsəlmanlardan) olanların ruslarla, ukraynalılarla, belorusların (əsasən xristianlarla) evliliyinə heç bir problem yaradılmır daha çox   “yaşıl işlq” yandırılırdı. Bu  müsəlman ölkələrində respublika rəhbərliyində ikinci katiblər mütləq ruslar olur, idarələrdə rəsmi yazışma və çıxışlar rus dilində aparılır, katibələr və köməkçilər də qeyri  azərbaycanlı millətlərdən olurdu.Təbii ki, bu da bir siyasət olaraq yürüdülürdü.(moderator)

AFFA-nın yeni baş məşqçisi və… Tarazlığın pozulması

Rəşad Ergün AFFA-nın yeni rəhbərliyi işə “köhnələr”in səhvini təkrarlamaqla başladı. 70 yaşlı Fernandu Santuş Azərbaycana, Azərbaycan futboluna, Azərbaycan millisinə nə verə, nə qazandıra bilər? Yox, əslində, məsələ təkcə yaş da deyil. Çox uzaq tarix deyil ki, bir müddət əvvəl “Atalanta”nın 66 yaşlı qocaman baş məşqçisi Canpyero Qasperini 43 yaşlı Xabi Alonsoya Avropa Liqasının final matçında futbol dərsi keçmədimi? Hə, məsələ təkcə yaş deyil. Məsələ tarazlığın pozulmasıdır. Fernandu Santuş Kriştiano Ronaldolu, Bernardo Silvalı, Pepeli Portuqaliya millisi ilə Avropa çempionu olub. Adamın böyük uğuru, adı, karyerası var. Bəs, Azərbaycan millisinin nəyi var? Dünyada və Avropada heç kimin tanımadığı futbolçuları, qrup sonuncusu olmaq, bəxti gətirəndə, sonuncudan əvvəlki pilləni tutmaq kimi “şakər”i var. Vəssalam, şüttəmam. Bax, tarazlıq burda pozulur. Eynən, Almaniya millisini Avropa çempionu edən, Azərbaycan yığmasını “ağ gün”ə çıxarmaq üçün gətirilən həmin o Berti Foqtsda olduğu kimi. AFFA-nın yeni rəhbərliyi “köhnələr”in səhvlərindən, Berti Foqts nümunəsindən necə dərs çıxarmaya bilər, heyrətlər içindəyəm. Axı, sənin Fernandu Santuşun məşqçilik kimliyinə dəng gələn milli komandan, futbolçuların yoxdur, ay… AFFA rəhbərliyi! Santuşun ömrünün son gününə kimi nəvələrinə, nəticələrinə danışa biləcəyi bir hekayəsi var: Avropa çempionluğu. Bundan sonrası təfərrüatdır, vaxt keçirməkdir və qoca vaxtında pul qazanmaq imkanını əldən verməməkdir. Rövşən Nəcəfli AFFA elə ilk imtahandaca “sinifdə qaldı”. Bundan sonrası bu günə qədər olanların, yaşananların dejavüsü olacaq. Berti Fostla Azərbaycan futbolu, Azərbaycan millisi, Azərbaycan mətbuatı arasında yaşananları təkrar-təkrar yaşayacağıq. Sadəcə, adlar dəyişib: Berti Foqtsu Fernandu Santuş, Rövnəq Abdullayevi Rövşən Nəcəf əvəzləyib.(Komanda.az)

Azərbaycanın müstəqilliyinə, suverinliyə təhlükə Ermənistandan deyil, Rusiyadan gəlir

Rusiya Xankəndidə Baş konsulluq açmaq niyyətindədir və bu istəyini 2024-cü ilin sonuna kimi həyata keçirmək istəyir. Rusiya Federasiya Şurasının Beynəlxalq əlaqələr komitəsinin sədri Qriqori Karasinin ifadə etdiyi bu istək raşizmin bütün bölgəni əsarət altında saxlamaq planın bir hissəsidir. Raşizmin təməl ideyası ondan ibarətdir ki, hətta bir “rus ruhu”nun olduğu yerlər sərhədsiz Rusiyanın tərkib hissəsdidır. Bu ideya Rusiya cəmiyyətində cücərərək onun dünyagörüşünün əsasına çevrilmişdir. Faşizm və kommunizmdən daha qəddar ideologiya olan raşizmin məqsədi Rusiya İmperiyasını bərpa etməkdir. Rusiyanın Ukraynada törətdiyi cinayətlər, elcə də Rusiya rəsmilərinin bütün dünyanı “nüvə apokalipsisi” və bəşəriyyəti nüvə külünə çevirəcəkləri ilə bağlı təhdidləri raşizmin faşizm və kommunizmdən daha təhlükəli olduğunu təsdiqləyir.  Rusiyanın Xankəndidə Baş konsulluq açmaq istəyini ərazi bütövlüyümüzə dəstək kimi təqdim etmək raşizmin məqsədinə xidmət etməkdir. Ermənistan hökumətinin təmsilçiləri dəfələrlə bu ərazilərin Azərbaycan torpağı olduğunu etiraf və elan ediblər. Heç bir dövlətin şübhə altına almadığı ərazi bütövlüyümüzün təsdiqi üçün Rusiyanın (raşizmin) dstəyinə ehtiyacmı var? Əlbətdə ki, yoxdur. Sadəcə raşizmin xidmətçiləri əsarəti azadlıq kimi təqdim edərək əsl niyyətlərini ört-basdır edirlər.   Azərbaycanın müstəqilliyinə, suverinliyə təhlükə Ermənistandan deyil, Rusiyadan gəlir. Azərbaycan xalqının faciəsi Qafqazın Rusiya tərəfindən işğalı ilə başlayıb və hələ də davam edir. Tarixi və mədəni irsimizin beşiyi Dərbənd hələ də Rusiya işğalı altındadır.  Şanlı Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin və bütövlükdə Ukrayna xalqının inanılmaz müqaviməti sayəsində raşizmin dişləri ovulub. Raşizm daha əvvəlki kimi güclü deyil. Artıq raşizmin başının əzilməsi vaxtı çatmışdır. Qafqaz  xalqları qarşısında tarixi, mədəni, dini və milli məsuliyyətimizi dərk edərək, raşizmin bölgəni əsarət altında saxlamaq planını pozmaq üçün Dərbənd başda olmaqla Şimal torpaqlarımızın və bütün Qafqazın azadlığını tələb etmək zamanı gəlib çatmışdır.  Demokratiya Naminə Ukraynaya Dəstək Platforması bununla bağlı təkliflərini yaxın günlərdə Azərbaycan cəmiyyətinə təqdim edəcək. Zaman raşizmə qarşı birlik və bərabərlik zamanıdır! Xəqani Cəfərli, politoloq

Yüz qram içəndən sonra toylarda "Ana" segahı oxutdurub məzlum-məzlum ağlayan biz deyilikmi?

Mən Azərbaycanda bu qədər boş-bekar adam olduğunu təsəvvür etmirdim. Bəs dünənə kimi deyirdiniz, çörəyimiz daşdan çıxır? Bəs işləməkdən qəddinizin əyildiyini iddia edirdiniz? Xeyirdə-şərdə görünməyəndə “iş çoxdur, vaxt yoxdur” deyib dad-aman edən siz deyildiniz? Nə oldu? İki gündür dil-boğaza qoymadan danışırsınız, yazırsınız. Kimə nəyi sübut etmək istəyirsiniz?  Mətləbə keçək. Dünyada ən çox tanınan 5-6 azərbaycanlıdan biri olan Şəhriyar Məmmədyarov bu dəfə bilmədiyi işə girişib. Şəhriyar şahmatdan deyil, qadınların cəmiyyətdəki rolundan danışıb. Sonra da kişilərlə qadınları müqayisə edib və üstünlüyü birinci tərəfə verib.  Mən bütün müqayisələri qüsurlu sayıram. Kişi ilə qadını müqayisə etmək isə yersiz və lazımsız təşəbbüsdür. Cəmiyyətdə hərənin öz yeri var. Əsas odur ki, layiq olduğumuz yeri tutaq, ortalıqda avaralanmayaq… Qadınların Şəhriyara qəzəbi anlaşılandır. Amma çox keçməz, bir-iki günə soyuyacaq. Heç kim tanımasa da, biz kişilər qadınları yaxşı tanıyırıq. Onların bir atımlıq barıtı olur. O da çox vaxt yaş olur...  Məni ən çox düşündürən, hətta narahat edən başqa məqamdır. Bığlı-saqqallı kişilər iki gündür dil-boğaza qoymurlar. Aralarında ciddi saydığım xeyli adam da var. Aralarında hətta deputat olmaq istəyən adam da var. O boyda kişi özünə seçki platforması hazırlamaqdansa, qadınları səhv çıxartmağa çalışır.  Qadın kimdir? Qadın anadır. Bizi dünyaya gətirən ana. Uşaqlarımızın anası… İndi biz onlara nəyi sübut etməyə çalışırıq? Tutaq ki, biz güclüyük, ağıllıyıq. Sonra? Guya qadınlar bunu bilmir? Onlar nə vaxt deyiblər ki, biz kişilərdən güclüyük?  Heç bir ictimai əhəmiyyəti olmayan bu cür söhbətlərə saatlarla vaxt ayırmaq boş-bekarçılıq əlaməti deyilmi?  Yüz qram içəndən sonra toylarda "Ana" segahı oxutdurub məzlum-məzlum ağlayan biz deyilikmi?  Dostlarımızla bir araya gələndə “Allah heç bir evi qadınsız etməsin” deyib, analarımıza, xanımlarımıza olan minnət borcumuzu dilə gətirən biz kişilər deyilikmi?  “Qadınsız evdə nəinki uşaqlar, kişi də yetimdir, ev də yetimdir” deyib bizi yetim qoymaması üçün Allaha yalvaran biz deyilikmi?  Əşşi, söhbəti uzatmağın nə mənası var?  Hərəmiz bir qadının qucağında böyümüşük… Məncə biz qadınlardan güclü olduğumuzu deyil, onlara layiq olduğumuzu sübut etməliyik...  Seymur VERDİZADƏ 

Səs-küy salmayın, qadınlar, dərk edin: siz zəifsiniz!

Zaman-zaman hansısa mövzularda qadınlar haqqında tənqidi fikirlər səslənən zaman əsəbiləşmək, təbiətin verdiyi instinkti, bioloji funksiyaları önə çəkmək, aqressiv intonasiya ilə çıxış eləmək, əlbəttə ki, bir daha qadınların nə qədər kompleksli, zəif olduğunun göstəricisidir. Üstəlik, bu arqument o qədər mənasızdır ki! Övlad dünyaya gətirmək, analıq etmək - axı bunlar təbiətin qanunudur. Buna görə qürrələnmə, minnətli intonasiyada çıxış etmək bütün tənqidləri təsdiqləyir, əslində. Qadınlar, demək olar ki, elə ancaq buna görə uduzdular: Arqumentləri qəbul etməmək, emosional çıxışlar etmək. Halbuki dinləsələr, şüvənlik etməsələr, bəlkə də nəticə çıxardacaqlar. Sözsüz, qədimdə də, indi də qadının rolu bəllidir. Bu romantik varlıqların böyüklüyü onsuz da məlum. Birmənalı bilmək lazımdır ki, qadın anadır və heç bir kişi anasından böyük, güclü deyil. Məsələn, belə danışanda həm haqlı olmaq olur, həm də söhbəti bitirmək. Amma reallıqlar var, axı. Onları necə gizlətmək olar? Ümumiyyətlə, güclü adamın gücünü sübut etməyinə ehtiyac yoxdur. Qadınların təbiətindəki natamamlıq kompleksi isə ümumiyyətlə imkan vermir ki, ola biləcək gücü də göstərə bilsinlər. Zəiflik və zərifliyin harmoniyası da buradan qaynaqlanır. Üstəlik, demək olar ki, bütün sahələrdə, məsələlərdə olduğu kimi, sözü düzgün anlamaq məsələsində də əziyyət çəkən qadınlar elmdə də geri qalırlar və ona görə də təbiətin verdiyi fiziki gücün nələrə qadir olması, kişilərin hər məsələdə üstünlüyünün bioloji səbəblərinin izahını anlamırlar. Belə məsələlərdə qadınlar məhz barmaq hesabı şəxsləri də önə çəkirlər. Məsələn, deyirsən ki, ən yaxşı yazıçılar, şairlər kişilərdir, deyirlər, bəs Aqata Kristi, Virciniya Vulf var. Deyirsən, ən yaxşı siyasətçilər kişilərdir, deyirlər, tarixin Tomrisi, dünənin Dəmir Ledisi, buğunun Briciti kimdi bəs? Hələ İngiltərə kraliçasını demirik. Deyirsən, ən yaxşı aşpazlar kişilərdir, deyirlər, ananın bişirdiyi yemək başqadır. Bəli, məhz bu cür mənasız, yüngülvari söhbətlər, misallar qadının zəifliyini bir daha sübut edir. Doğrudan da düşünmək lazımdır. Əksərən qadınlara aid olan sahələrdə belə niyə ən yaxşılar, peşəkarlar kişilərdir? Niyə dünyanın ən yaxşı, peşəkar aşpazları kişilərdir? Niyə dünyanın ən yaxşı qadın saç ustaları kişilərdir? Niyə dünyanın ən yaxşı dərziləri kişilərdir? Niyə ən yaxşı alimlər, müəllimlər, siyasətçilər, idmançılar, rəqqaslar, şairlər, yazıçılar, musiqiçilər - bir sözlə, siyahını ekvator xəttinin bir ucundan digər ucuna (40076 km) uzatmaq olar - hamısı kişilər olur və bütün bunlar nə qədər təbiidir? Saçı-baş yolmaqdan, hay-küy qoparmaqdan, “kişi, unutma, səni də qadın böyüdüb” kimi ifadələr işlətməkdən, “biz istəsək, hər şey edərik, biz güclüyük” deməkdənsə, düşünmək, təhlil etmək, təbii məsələlərlə barışmaq və bu gözəl həyatı yaşamaq lazımdır. Üstəlik, dərin anlamda zəif olmaq da problem deyil. Dünyadır, təbiətdir, yaşayıb gedirik. Bioloji olaraq hər şeyin öz rolu var. Ta qədimdən qadının gücü haradadır, necədir, bəllidir. Bu isə dəyişməyəcək. Dəyişən sadəcə funksiyalardır ki, o da zamanla əlaqədardır.(axar) Orxan Saffari

Özləri parlamentdə, övladları kabinetdə şellənirlər…

Qocalmaq hər adama qismət olmur. Bu, Allahın lütfüdür…  Ətrafınızdakı kişilərdən neçəsi pensiya alır?  Mənim çevrəm genişdir. Amma onların arasında pensiya yaşına çatmış çox az adam var. Otuz-qırx il işləyib sonra da pensiyaya çıxmaq hamıya nəsib olmur. Birini ürəyi yarı yolda qoyur, birini xərçəng içəridən “yeyir”, beşi də ya zəlzələdən, ya da vəlvələdən ölür. Buna görə də biz qoca adamlara qənimət kimi baxmalı, onların qədrini bilməliyik.  Söhbətə uzaqdan başlamağıma baxmayın. Mövzu lap yaxın günlərə aiddir. Məzahir Pənahov deyəndən sonra mən də inandım, bu yay əvvəlkilərdən daha qızmar keçəcək. Parlament seçkiləri havanın hərarətini bir az da artıracaq. Seçicidən səs istəyən də, səs verməyə gedən də əməlli-başlı tərləyəcək. Amma bəzi adamlar indidən tərləməyə başlayıblar. Söhbət qanunverici orqanda təmsil olunan yaşlı deputatlardan gedir. Seçicilərin bir qismi hesab edir ki, onların 84, lap elə 74 yaşlı deputata ehtiyacları yoxdur. Niyəsini isə belə izah edirlər: “Özünü güclə hərləyir, bizə nə gün ağlayacaq…” Mən yaşlı deputatlara qarşı xüsusi aqressiya nümayiş etdirməyin tərəfdarı deyiləm. Milli Məclisdə məndən 25-30 yaş böyük, amma məndən qat-qat sağlam olan bir neçə deputat var. Eşitmiş olarsınız; ağ gün adamı ağardır, qara gün qaraldır…  Xalq istəsə, 99 yaşlı adamı da deputat seçə bilər. Bu, onun müstəsna hüququdur. Bizim xalqın tutduğunu buraxmamaq kimi bir adəti var. Buna görə də Milli Məclisdə elə adamlar var ki, 30 ildir ara vermədən deputat seçilirlər. Vallah, nə mənim, nə də bu mövzunu gündəmdən düşməyə qoymayan digər adamların deputatlıqda gözü yoxdur. Bilirsiniz, problem nədədir? Bəzi deputat yoldaşlar bu imtiyazdan gen-bol istifadə edirlər. Yaxşı edirlər! Onların övladları da bu imtiyazdan əməlli-başlı istifadə edirlər. Amma düz etmirlər. Bu adamların yaxın-uzaq qohumları, hətta qudaları da əllərinə düşən fürsəti fövtə vermirlər. Bu yaxınlarda 64 yaşlı bir xanım qudası olan deputatın mandatına güvənərək, 11 nəfərə 200 min manata yaxın pul “atmışdı”.  Buna görə də, xalq eyni adamların üçüncü, beşinci, altıncı dəfə dəfə deputat seçilməsini istəmir. Çünki özləri parlamentdə, övladları isə kabinetdə şellənirlər. Onları seçənlər isə bir tikə çörək üçün şəraitsiz iş yerlərində eşələnirlər...  Seymur VERDİZADƏ