Aktual

ABŞ prezidenti Donald Trump İranla atəşkəs rejimini konkret müddət göstərmədən uzadıb. Onun addımı diplomatiyaya razılaşma əldə etmək üçün əlavə imkan yaradır. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Axios” məlumat yayıb. Mənbələrin bildirdiyinə görə, bu qərarın səbəblərindən biri ABŞ və Pakistan vasitəçilərinin İranın ali lideri Müctəba Xameneidən son təklifə cavab gözləməsidir. İsrail mənbəsinin məlumatına görə, Xameneinin çərşənbə günü cavab verəcəyi gözlənilir. Başqa bir mənbə bildirib: “Tramp iranlılara işlərini yoluna qoymaq üçün əlavə 3–5 gün vaxt verməyə hazırdır, lakin atəşkəs qeyri-müəyyən müddətli olmayacaq”.

“Təmas relsinə yüksək gərginliyin verilməsində yaranan nasazlığın müxtəlif səbəbləri ola bilər. Dəqiq analiz aparmamış, konkret nəsə demək mümkün deyil. Belə halların təkrarlanmaması üçün ciddi tədbirlər görülməlidir”. Bunu “Yeni Sabah”a açıqlamasında yeraltı nəqliyyat eksperti, texnika elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Fərhad Eyyubov deyib. O bildirib ki, platforma daxilində enerji təminatını həyata keçirən müxtəlif avadanlıqların hər birində nasazlıq olma ehtimalı mümkündür: “Ümumiyyətlə platformanın içərisində müxtəlif işıq gücləndiriciləri, enerji ötürücüləri və transformatorlar var. Onlarda müəyyən nasazlıqlar, qısaqapanmalar olan zaman gərginliyin düşməsi müşahidə olunur. Ola bilsin, elektrik vericiləri yaxud relslərdə olan qəbuledicilərdə nasazlıq yaranıb. Sadalanan bütün avadanlıqlarda problem olması mümkündür. Bunu daha yaxşı energetiklər müəyyən edə bilər. Daha dəqiq səbəbi müvafiq araşdırmadan sonra öyrənə bilərik”. Qeyd edək ki, “Bakı Metropoliteni”nin bütün stansiyalarında sərnişinlərin girişinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulub. İlkin məlumata əsasən, bu gün saat 12:10 radələrində “Ulduz-Nərimanov” mənzilində təmas relsinə yüksək gərginliyin verilməsində nasazlıq yaranıb. Təhlükəsizlik məqsədilə stansiyalardakı sərnişinlər təxliyə olunub. Hazırda problemin aradan qaldırılması və gərginliyin bərpası istiqamətində tədbirlər görülür.

ABŞ İranla danışıqlardan sonra Hörmüz boğazında blokada tətbiq etməyə hazırlaşır, lakin Böyük Britaniya bu əməliyyata qoşulmayacaq. Bu barədə "Sky News" məlumat yayıb.

İsrail və Livan hökumətləri uzun illər davam edən gərginlikdən sonra ilk dəfə səfirlər səviyyəsində birbaşa danışıqlara hazırlaşır. Sozcu.az-ın “Al Hadath”a istinadən yaydığı məlumata görə, görüş aprelin 14-də Vaşinqtonda keçiriləcək. Bildirilir ki, danışıqlarda İsraili bu ölkənin ABŞ-dəki səfiri Yexiel Leyter, Livanı isə səfir Nada Hamade Moavad təmsil edəcək. Məlumata əsasən, rəsmi Vaşinqton görüş baş tutana qədər Livanın paytaxtı Beyrutun hərbi hücumlardan qorunması ilə bağlı xüsusi təhlükəsizlik zəmanəti verib. Bu diplomatik təşəbbüsün məqsədi bölgədə atəşkəsi möhkəmləndirmək və davamlı sülhə nail olmaqdır. Danışıqlar zamanı İsrail qoşunlarının Livanın cənubundan çıxarılması, “Hizbullah”ın tərksilah edilməsi, sərhəd mübahisələrinin həlli və məhbusların azad olunması kimi əsas məsələlərin müzakirəsi planlaşdırılır. Xatırladaq ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp aprelin 7-də İranla iki həftəlik müvəqqəti atəşkəs elan etsə də, İsrail Livanın cənubunda “Hizbullah”a qarşı əməliyyatlarını davam etdirib. Hazırda Vaşinqton və Beyrut rəsmiləri İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahudan birbaşa danışıqlar başlayana qədər hücumların müvəqqəti dayandırılmasını istəyiblər. Qeyd edək ki, bu gün Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ və İran nümayəndə heyətləri arasında da birbaşa görüş keçirilib.

İran İsrailin atəşkəsi pozmasından sonra Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkətini dayandırıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu haqda “Fars” agentliyi məlumat yayıb. “İsrailin Livana hücumlarından sonra Hörmüz boğazı ilə gəmilərin hərəkəti dayandırılıb”, - məlumatda deyilir. Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl İranın XİN rəhbəri Seyid Abbas Əraqçi İsrailin atəşkəsi pozduğunu iddia etmişdi.

Səudiyyə Ərəbistanı İranın mümkün raket və ya dron hücumları səbəbindən Ər-Riyadın əsas maliyyə rayonunu boşaldıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Semafor” məlumat yayıb. Məlumata görə, rayondakı şirkətlərə işçilərini ərazidən köçürmək tapşırılıb.

İranın Xuzistan vilayətində İsrail və ABŞ ilə əlaqədə şübhəli bilinən bir qrup şəxs həbs olunub. Sozcu.az xəbər verir ki, İran mediasının məlumatına görə, texniki kəşfiyyat tədbirləri və ardıcıl polis araşdırmaları vasitəsilə Xuzistan hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları düşmən media qurumları ilə əlaqəli 42 nəfəri müəyyən etməyə müvəffəq olub. Məhkəmə koordinasiyasından sonra onların hamısı həbs edilib. Bu şəxslər əvvəlcədən planlaşdırma ilə həssas hərbi və mülki mərkəzlərin foto və videolarını çəkib düşmən şəbəkələrinə göndəriblər.

Ukrayna dronları Leninqrad vilayətindəki Primorsk və Ust-Luqa limanlarına yenidən hücum edib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə vilayət qubernatoru Aleksandr Drozdenko məlumat yayıb. Qubernator eyni zamanda bildirib ki, bir gecədə 36 dron vurulub. Qeyd edək ki, adı çəkilən limanlar Rusiyanın neft ixracında mühüm rol oynayır.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens bu gün İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə telefonla danışıb və onunla ABŞ və İran arasında danışıqlara başlamaq cəhdini müzakirə edib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "Axios" nəşrinin jurnalisti Barak Ravid məlumat yayıb. “Vens və Netanyahu İranla müharibəyə son qoymaq üçün mümkün razılaşmanın komponentlərini müzakirə ediblər”, - Ravid bildirib.

İsrail və ABŞ mənbələrinə görə, müharibənin başladığı 3 həftə ərzində 3000-dən çox təhlükəsizlik qüvvəsi öldürülüb, 48 siyasi lider qətlə yetirilib, 20 hərbi təyyarə vurulub, 1 sualtı qayıq batırılıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə politoloq Heydər Oğuz qeyd edib. O bildirib ki, ən azı 1 F-4E, 2 F-5E, 2 Su-22M4 və Qətərin məlumatına görə, 2 Su-24MK məhv edilib: “İran Qırmızı Aypara Cəmiyyətinin məlumatına görə, ölü sayı 555, yaralı sayı isə 787-dir. İran Siyasi Haqları Aktivistlərinin (HRANA) iddiasına görə isə ən azı 4765 nəfər öldürülüb. Bunların böyük əksəriyyəti yüksək rütbəli zabitlərdir. Aralarında onlarla general da var. İsrail və ABŞ-a görə İsraildə: 12 nəfər həlak olub, 11 nəfər itkin düşüb, 1473 nəfər yaralanıb. ABŞ: 13 hərbçi həlak olub, ən azı 150 nəfər yaralanıb, 3 F-15E vurulub (Dost atəşi ilə), bir F-35-ə zərər dəyib. İrana görə: ABŞ - 650 hərbçi həlak olub və ya yaralanıb”. Politoloq vurğulayıb ki, bu statistika kimin nə qədər üstün olduğunu açıq şəkildə ortaya qoyur.

Böyük Britaniya Hörmüz boğazını açmaq üçün plan hazırlamaq məqsədilə ABŞ-a hərbçilərdən ibarət kiçik bir qrup göndərib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “The Times” qəzeti Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyindəki mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Britaniyalı mütəxəssislərin Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatlara cavabdeh olan ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) qərargahının yerləşdiyi Florida ştatının Tampa şəhəri yaxınlığındakı MakDill Hərbi Hava Qüvvələri Bazasına getdiyi bildirilir. Qəzetin məlumatına görə, Britaniya mütəxəssislərindən gəmilərin boğazdan təhlükəsiz keçməsini təmin etmək üçün planlaşdırma və variantların hazırlanmasında kömək tələb olunub.

Bir qrup Avropa Parlamentinin üzvü ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çinin ticarət siyasətinə həddindən artıq təzyiq göstərməsinin qarşısını almaq üçün AB liderlərini Yaponiya, Kanada və Cənubi Koreya ilə ticarət razılaşması əldə etməyə çağırıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Politiko” nəşri yazıb. "Artıq çəkindirmə yalnız hərbi deyil, həm də iqtisadi məsələdir. Geosiyasi gərginlik dövründə AB sammitindən əvvəl liderlərlə görüşümüzdə yeni bir ittifaq formatı üçün təzyiq göstərəcəyik”, - bunu "Yenilənmiş Avropa" qrupunun prezidenti Valeri Qayer bildirib.