Aktual

Fələstin Mərkəzi Statistika Bürosu işğal altında olan İordan çayının qərb sahili və Qəzza zolağında mövcud vəziyyətlə bağlı 2025-ci il üzrə hesabat açıqlayıb. Sozcu.az-ın məlumatına görə, hesabatda bildirilir ki, Fələstin əraziləri son onilliklərin ən ağır humanitar və demoqrafik böhranla üz-üzədir: "2023-cü ilin oktyabrından bu yana İsrail ordusu və israilli məskunlaşanların hücumları nəticəsində Qəzza zolağı, İordan çayının qərb sahili və Şərqi Qüdsdə 72 mindən çox fələstinli həyatını itirib. Ölənlərin 98 faizi Qəzza zolağında qeydə alınıb. Qəzzada iki ildən artıqdır davam edən hücumlar soyqırımı xarakteri daşıyır. Qəzzada həlak olanların 18 min 592-si uşaq, 12 min 400-ü qadındır. Hücumlar nəticəsində 171 mindən çox insan yaralanıb, təxminən 11 min nəfər isə itkin düşüb və onların əksəriyyətinin dağıntılar altında qaldığı ehtimal edilir. İsrailin hücumları səbəbindən 100 mindən çox fələstinli Qəzza zolağını tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Kütləvi ölümlər və məcburi köç nəticəsində Qəzza əhalisi 10,6 faiz azalıb. İşğal altındakı İordan çayının Qərb sahili və Şərqi Qüdsdə isə hücumlar nəticəsində 1102 fələstinli həlak olub, 9 min 34 nəfər yaralanıb". Hesabatda Qəzzada səhiyyə sisteminin faktiki olaraq çökməsi xüsusi vurğulanır. Belə ki, 36 xəstəxanadan yalnız 19-u məhdud imkanlarla fəaliyyət göstərir, ümumi yataq sayı isə cəmi 2 minə yaxındır. Bu, 2 milyodan çox əhalinin minimum tibbi ehtiyaclarını belə qarşılamır. Bölgədə 60 minə yaxın hamilə qadın ciddi sağlamlıq riskləri ilə üzləşib. Eyni zamanda Qəzzada təmiz içməli suya çıxış kəskin şəkildə məhdudlaşıb. Əhalinin 95 faizi təhlükəsiz içməli su ilə təmin olunmur. Təhsil sektoru da ağır zərər görüb. Hesabata əsasən, İsrail hücumları nəticəsində 179 məktəb tamamilə dağıdılıb, 218 məktəb zədələnib, 63 universitetin isə hamısı məhv edilib. Hücumlar zamanı 18 min 979 şagird və tələbə, onların 18 min 863-ü Qəzzada olmaqla, həyatını itirib. Hesabat Fələstin ərazilərindəki vəziyyətin humanitar fəlakət həddini çoxdan aşdığını və beynəlxalq ictimaiyyətin təcili müdaxiləsinə ehtiyac olduğunu ortaya qoyur.

İlin başa çatmasına 2 gün qalır. Abonentləri təbii olaraq qaz limitlərinin nə zaman yenilənəcəyi maraqlandırır. Sozcu.az xəbər verir ki, "Azəriqaz" İstehsalat Birliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəisi Eldəniz Vəliyev Bakıvaxt.az-a açıqlamasında hər il olduğu kimi bu il də "smart-kart" tipli sayğacların dekabrın 31-dən yanvarın 1-nə keçən gecə avtomatik olaraq yenilənəcəyini bildirib. “Mexaniki sayğaclarda isə bu proses bir neçə gün davam edə bilər”, - qurum rəsmisi əlavə edib. E.Vəliyev qeyd edib ki, bu, sıfırlanma deyil, bunun adı limitlərin yenilənməsidir: “Abonentlər elə bilirlər ki, yanvarın ilk günlərində sayğaclarında olan rəqəmlər sıfırlanacaq. Yəni bu sıfırlanma deyil, yenilənmədir”. O qeyd edib ki, yanvarın 6-7-dən sonra abonentlər alacaqları qazı 1200 kubmertlik limitlə əldə edəcəklər: “Bu isə 12,5 qəpik deməkdir. Abonentlər hər istifadə etdikləri qazın bir kubmetrinə görə 12,5 qəpik ödəyirlər. Limit keçildikdən sonra isə 2500 kuba qədər istifadə olunan qazın hər kubmetrinə görə abonent 22 qəpik ödəyir. 2500 kubmetr keçdikdən sonra isə 30 qəpikdən hesablanır".

"Söküntü prosesində ilk növbədə qəzalı binalar sökülür. Çünki qəzalı binalarda vətəndaşlarımızın yaşaması təhlükəlidir. Ona görə bu il müvafiq icra strukturları 200-ə yaxın qəzalı binanı aktlaşdıraraq onların söküntüsünə qərar verib. Növbəti ildə də eyni proses gedəcək". Sozcu.az bildirir ki, bu sözləri baku.ws-ə açıqlamasında Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc deyib. Onun sözlərinə görə, gələn il təkcə Bakı və Abşeron yarımadasında deyil, bütün Azərbaycanı əhatə edən bir söküntü prosesi olacaq: "Bu, istismar müddətini bitirmiş binaları əhatə edəcək. Onların yerində yeni binalar inşa ediləcək və bu proses böyük bir dövrü əhatə edəcək. İlk növbədə qəzalı binaların söküntüsü olacaq. İkinci növbədə istismar müddətini başa vurmuş binalara üstünlük veriləcək. Üçüncü mərhələ isə layihənin tam yekunlaşmasını əhatə edəcək və bütün köhnə binalara şamil ediləcək. Mərhələli plan üzrə ölkədəki köhnə binaların yeni binalarla əvəz olunması prosesi davam edəcək. Söküntü zamanı kompensasiya məbləği Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyinə görə əvvəllər 1500 manat ödənilirdi. Son rəqəm 2700 manata çatıb. Müvafiq razılıq əsasında qiymətləndirmə şirkətləri tərəfindən hər hansı bir bina söküləndə satınalma elan olunur. Qiymətləndirmə şirkətləri həmin satınalmada iştirak edərək bu sifarişi götürür və sökülən binanın ərazi və infrastruktura görə qiymətini müəyyənləşdirir. Fikrimcə, söküntü aparılan ərazidə həmin binanın bazar dəyəri yox, ətrafındakı yeni tikililərin bir kvadrat metrinin dəyəri qədər kompensasiya verilməlidir. Bu halda vətəndaş kompensasiyaya uyğun yeni mənzil almaqda çətinliklə üzləşməz".

Azərbaycanın rayonlarında dekabrın 27-si günün ikinci yarısından 28-i axşamadək hava şəraitinin arabir yağıntılı olacağı, bəzi yerlərdə qar yağacağı gözlənilir. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin xəbərdarlığında bildirilib. Ayrı-ayrı yerlərdə yağıntının intensiv olacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi dağlıq ərazilərdə yolların buz bağlayacağı ehtimal olunur.

Bu gün Ağdam şəhərinə 103 ailə olmaqla, ümumilikdə 405 sakin geri qayıdıb. Sozcu.az xəbər verirn ki, doğma yurda qayıdan sakinləri Ağdam, Füzuli və Xocavənd rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Emin Hüseynov salamlayaraq onları maraqlandıran zəruri məsələlər barədə məlumatlandırıb. Həmçinin sakinlərə ANAMA əməkdaşları tərəfindən mina təhlükəsizliyi ilə bağlı geniş izahat verilib, təhlükəsizlik qaydaları diqqətə çatdırılıb. Daha sonra köçürülən ailələrə yeni mənzillərinin açarları təqdim edilib. Qeyd edək ki, Ağdam şəhərinə mərhələli şəkildə əhalinin qayıdışı icra edilir.

Təhsil kreditlərində 90 gündən artıq gecikmə halları valideynlərə heç bir hüquqi və maliyyə məsuliyyəti yaratmır, bütün öhdəlik yalnız tələbənin üzərində qalır. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu TTKF-nın 4 illik fəaliyyətinə dair hesabat tədbirində Fondun İdarə Heyətinin sədri Bəhruz Əzimov media nümayəndələrinin suallarını cavablandırarkən bildirib.  O qeyd edib ki, təqdim olunan təhsil kreditləri zamin və girov olmadan verildiyi üçün valideynlərin kredit üzrə məsuliyyəti yoxdur və bu gecikmələr onların gələcəkdə kredit götürmək imkanlarına təsir etmir. Kreditin geri qaytarılmasına görə isə, yalnız tələbə cavabdehdir: “Məhkəmə qərarından sonra borcun qaytarılması icra qaydasında təmin olunur. Tələbənin əmək müqaviləsi olduqda, ödənişlər əməkhaqqından tutulmalar yolu ilə həyata keçirilir. Geri ödəmə imkanı olmayan hallarda isə borcun ödənilməsi məhkəmə qərarı əsasında tələb olunur”. Sədr əlavə edib ki, hazırda gecikməsi olan 125 tələbə ilə aktiv iş aparılır: “Qurum bu tələbələrin, o cümlədən işsiz və müvəqqəti maliyyə çətinliyi yaşayan şəxslərin əmək bazarına inteqrasiyasına dəstək göstərərək kredit vəsaitinin geri ödənilməsinin təmin edilməsinə çalışır”.

Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyii yanında Dövlət Dəniz və Liman Agentliyinin (DDLA) Gəmi Hərəkətinin İdarəedilməsi Mərkəzi küləkli hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə xəbərdarlıq edib. Bu barədə Sozcu.az-a DDLA-dan məlumat verilib. Xəbərdarlığa əsasən, dekabrın 25-də Xəzər Dəniz Akvatoriyasında müşahidə olunacaq şimal-qərb və şimal küləyinin 18-23 m/s, arabir 25-28 m/s-dək güclənəcəyi gözlənilir. Dalğanın hündürlüyünün 2-3 m, sonrakı inkişafda 3-5 metrə çatacağı proqnozlaşdırılır. Qeyd edək ki, Azərbaycanın rayonlarında sabah gündüzdən başlayaraq 26-sı gündüzədək bəzi yerlərdə hava şəraitinin qeyri-sabit keçəcəyi, arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda əksər bölgələrdə dekabrın 25-də gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib. Bakıda və Abşeron yarımadasında, Salyan, Neftçala, Daşkəsəndə narıncı xəbərdarlığa uyğun olaraq şimal-qərb küləyi əsəcək, küləyin sürəti 20,8-28,4 m/san-dək güclənəcək.

Ankara yaxınlığında qəzaya uğrayan Liviya Baş Qərargah rəisi Məhəmməd əl-Həddadın olduğu təyyarənin qara qutusu tapılıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə daxili işlər naziri Əli Yerliqaya “TRT Haber” telekanalının efirində deyib. “Qara qutu bu gün yerli vaxtla saat 02:45-də (Bakı vaxtı ilə 03:45) tapılıb. Hərtərəfli araşdırma aparılır və nəticələri tezliklə açıqlanacaq”, - nazir bildirib. Nazirin sözlərinə görə, “Falcon 50” təyyarəsi çərşənbə axşamı yerli vaxtla saat 20:17-də Ankaranın Esenboğa hava limanından Tripoliyə yola düşüb. Saat 20:32-də heyət göyərtədə təcili vəziyyət barədə məlumat verib və hava limanına qayıtmaq istəyib. Təyyarə ilə əlaqə saat 20:36-da kəsilib. Qalıqlar saat 22:00-da Ankaranın Haymana rayonunda aşkar edilib. Göyərtədə beş sərnişin və 3 heyət üzvü olub.

Dekabrın 22-i səhər Rusiya işğalçıları Donetsk bölgəsindəki Dobropolye istiqamətində mexanikləşdirilmiş hücuma keçiblər və nəticədə Ukrayna müdafiəçiləri tərəfindən darmadağın ediliblər. Sozcu.az  "Fokus" nəşrinə istinadla xəbər verir ki,  Azov Ukrayna  "Azov" milli qvardiyasının 1-ci korpusunun məlumatına görə, Rusiya tankları, zirehli döyüş maşınları və  kvadrosikllərdən ibarət kalon Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin döyüşçüləri tərəfindən demək olar ki, tamamilə məhv edilib. Düşmən texnikasının və şəxsi heyətinin məhv edilməsini göstərən videonun başlığında deyilir:  "Azov" milli qvardiyasının 1-ci korpusunun qüvvələri, ona bağlı və bitişik bölmələr işğalçı qüvvələrin Dobropolye istiqamətində daha bir mexanikləşdirilmiş hücumunu dəf etdilər". "Azov" milli qvardiyası izah edib ki, hücum üçün tanklar, piyada döyüş maşınları və zirehli personal daşıyıcıları da daxil olmaqla bir neçə mexanikləşdirilmiş kalon göndərilib, Rusiya dəniz piyadaları isə müxtəlif yollardan istifadə edərək Ukrayna müdafiə qüvvələrinin xətlərini yarmağa cəhd ediblər. Rusiya hücumunu dəf etmək üçün hücum dronlarından, top artilleriyasından, yaylış atəşli raket sistemlərindən və atıcı silahlardan istifadə ediblər. Bundan əlavə, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin mühəndislik bölmələri Rusiya Silahlı Qüvvələrinin irəliləmə marşrutları boyunca mina sahələri yerləşdiriblər. "Azov" qeyd edib ki, "Mexanikləşdirilmiş hücumu dəf etmək nəticəsində Müdafiə Qüvvələri 6 tankı, doqquz piyada döyüş maşınını, 5 zirehli personal daşıyıcısını və 1 zirehli bərpa maşınını məhv edib. Düşmənin son hücum dalğası kavdosikllərdən istifadə etməklə həyata keçirilən hücumu əhatə edib.11 bir motorlu maşından onu məhv edilib. Biri döyüş meydanını tərk edib". Xatırladılır ki, 20 dekabrda mediada Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Sumı vilayətindəki sərhəd kəndinə basqın etdiyi və 50-dən çox sakini deportasiya etdiyi barədə məlumat yayılıb.moderator)

Çexiyanın Qərb ölkələri hesabına Ukrayna ordusunu üçüncü ölkələrdən alınan sursatla təmin etmək təşəbbüsü 100 milyard kron (təxminən 4,1 milyard avro - red.) vəsait toplayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Çexiyanın sabiq xarici işlər naziri Yan Lipavski deyib. Onun sözlərinə görə, Çexiya bu təşəbbüs çərçivəsində əsasən Niderland və Danimarka ilə əməkdaşlıq edir. Ukrayna bu il 1,8 milyon, proqramın başlamasından (2023-cü ilin əvvəlində) bəri isə ümumilikdə təxminən 4 milyon mərmi alıb.

Sabunçu rayonu, Kürdəxanı qəsəbəsində ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib, 19 yaşlı gənc ölüb. Sozcu.az APA-ya istinadla xəbər verir ki, 77-GK-835 dövlət nömrə nişanlı “Hammer” və 99-TY 561 dövlət nömrə nişanlı “Opel” markalı minik avtomobilləri toqquşub. Hadisə nəticəsində “Opel” avtomobilində olan 19 yaşlı sərnişinin öldüyü bildirilir, xəsarət alan var. Hadisə yerinə polis əməkdaşları cəlb edilib. Araşdırma aparılır.

Amnistiya ilə bağlı qərar qəbul olunacağı gündən qüvvəyə minəcək və dörd ay ərzində icra olunacaq. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Hüquq siyasət və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli deyib.modern)