Dünya

ABŞ Səudiyyə Ərəbistanında yerləşən "Şahzadə Sultan Hava Bazası"nda Ukrayna istehsalı olan anti-dron müdafiə sistemini yerləşdirib. Sozcu.az xəbər verir ki, “Reuters”in beş məlumatlı mənbəyə istinadən yaydığı xəbərə görə, söhbət Ukraynanın “Sky Map” platformasından gedir. Məlumata əsasən, Ukrayna hərbi mütəxəssisləri bazaya gələrək ABŞ hərbçilərinə bu sistem üzrə təlimlər keçirlər. Bildirilir ki, “Sky Map” sistemi Ukrayna ordusu tərəfindən geniş istifadə olunur və xüsusilə İran istehsalı “Şahid” tipli pilotsuz uçuş aparatlarının aşkarlanması, zərərsizləşdirilməsində effektiv sayılır. Sistem həmçinin tutucu dronlar vasitəsilə əks-hücum imkanları yaradır. Məlumata görə, İrandan təxminən 400 mil məsafədə yerləşən hava bazası müharibə başlayandan bəri bir sıra hücumlara məruz qalıb. Bu hücumlar nəticəsində erkən xəbərdarlıq təyyarəsi məhv edilib, bir neçə yanacaqdaşıyan təyyarə zədələnib və bəzi radar obyektlərinə zərər dəyib. Hazırda bazanın müdafiəsində ABŞ-ın müxtəlif sistemlərindən, o cümlədən tutucu dronlardan istifadə olunur. Ekspertlər hesab edir ki, Ukrayna texnologiyalarının ABŞ bazasında tətbiqi Vaşinqtonun hava və raketdən müdafiə sistemlərində müəyyən boşluqların mövcudluğunu göstərir. Hudson İnstitutunun eksperti Timoti Uolton bildirib ki, ABŞ müdafiə sistemlərindəki boşluqlar uzun müddətdir məlumdur, lakin tam şəkildə aradan qaldırılmayıb. Qeyd edək ki, Ağ Ev və Pentaqon məsələ ilə bağlı şərh verməkdən imtina edib. Xatırladaq ki, bundan əvvəl ABŞ prezidenti Donald Tramp pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı mübarizədə Ukraynanın yardımına ehtiyac olmadığını bildirmişdi.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ Prezidenti Donald Trampa İranla atəşkəs müddətinin uzadılmasına razılıq verdiyinə görə təşəkkürünü bildirib. Sozcu.az xəbər verir ki, o, bu barədə X hesabında paylaşım edib. “Öz adımdan və feldmarşal Asim Munirin adından Prezident Trampa diplomatik səylərin davam etdirilməsi üçün atəşkəs müddətinin uzadılması xahişimizi nəzakətlə qəbul etdiyinə görə səmimi təşəkkürümü bildirirəm”, - Şahbaz Şərif vurğulayıb. O, tərəflərin atəşkəsə hörmət edəcəklərinə və hərtərəfli sülh razılaşmasına nail olacaqlarına ümid etdiyini açıqlayıb. Qeyd edək ki, danışıqların ikinci mərhələsinin bu gün İslamabadda keçirilməsi planlaşdırıldığı bildirilirdi, lakin İran tərəfinin mövqeyinə görə görüş qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınıb. Xatırladaq ki, İranla ABŞ arasında atəşkəs razılaşması 8 apreldə iki həftəlik əldə edilmişdi. Bu gün atəşkəsin müddəti bitirdi. Tramp isə dünən açıqlama yayaraq, Pakistanın xahişi ilə atəşkəsin uzadıldığını elan etdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp dünən İrana məxsus gəminin ələ keçirildiyini bildirib. Tramp CNBC-yə müsahibəsində gəmidə olan yükün Çindən göndərildiyini deyib. “Bu, Çinin "hədiyyəsi" idi. Mən təəccübləndim. Düşünürdüm ki, Si Cinpinlə razılaşmışdıq”, - ABŞ Prezidenti vurğulayıb./APA

Orbanın kuklaları 31 maya qədər könüllü olaraq vəzifələrindən istefa verməlidirlər. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu Tisa Partiyasının lideri, Macarıstanın gələcək Baş naziri Peter Magyar özünün X səhifəsində yazıb. “Bu, Macarıstanın prezidenti, Ali Məhkəmənin sədri, Milli Məhkəmə İdarəsinin rəhbəri, Konstitusiya Məhkəməsinin sədri və Baş prokurora aiddir. Əgər bu vəzifəli şəxslər 31 maya qədər könüllü olaraq vəzifələrindən istefa verməsələr, onda milyonlarla macardan aldığımız mandat əsasında onları vəzifələrindən uzaqlaşdıracağıq”, - o qeyd edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İtaliyanın Baş naziri Ciorcia Melonini cəsarətsiz siyasətçi adlandırıb. Sozcu.az xəbər verir ki, Tramp onun İranla bağlı mövqeyini tənqid edib. "O, məni şoka salıb. Düşünürdüm ki, o cəsarətlidir, amma yanılmışam", - deyə Ağ Ev rəhbəri bildirib.

İran gəmiləri Hörmüz boğazında blokadanı yarmağa çalışsalar, dərhal məhv ediləcəklər. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazından keçidlə bağlı tətbiq edilən blokadadan danışarkən deyib. İranın 158 gəmidən ibarət hərbi donanmasının məhv edildiyini bildirən Tramp, sürətli qayıqlarla bağı da xəbərdarlıq edib: “Bu gəmilərdən hər hansı biri blokadamızı yarmağa çalışsa, dərhal məhv ediləcək”. Qeyd edək ki, ABŞ-ın bir az əvvəl ABŞ-ın Hörmüz boğazında İrana qarşı blokadası qüvvəyə minib.

Müxalifətdə olan “Tisa” partiyasının lideri Peter Macar 12 aprel tarixində Macarıstanda keçirilən parlament seçkilərində konstitusiya çoxluğu ilə qalib gəldikdən sonra geniş çıxış edib və yeni hakimiyyətin ilk addımlarını açıqlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, Peter Macar baş nazir Viktor Orbanın dərhal könüllü şəkildə istefa verməsini və onun səlahiyyətlərini icra edən baş nazir statusuna keçməsini tələb edib, həmçinin qaliblərin əl-qolunu “bağlayacaq” qərarlar verməkdən çəkinməyə çağırıb. O, həmçinin prezident Tamaş Şuyokdan “Tisa”ya hökuməti formalaşdırmaq tapşırığını verməsini və daha sonra vəzifədən getməsini istəyib. Bundan əlavə, Macar Orbanın dövlət strukturlarındakı bütün təyin etdiyi şəxslərin – Ali Məhkəmə sədrinin, baş prokurorun, media tənzimləyici qurumun və antiinhisar orqanının rəhbərlərinin də istefa verməsini tələb edib. “Özünüz gedin. Bizi sizi vəzifədən uzaqlaşdırmağa məcbur etməyin!”, – deyə o bildirib. Yeni parlamentin işə başlamasından sonra Peter Macar səlahiyyətlər və balans sistemini bərpa edəcəyini, institutların müstəqilliyini qaytaracağını və Avropa Prokurorluğuna qoşulacağını vəd edib. Onun sözlərinə görə, Macarıstan yenidən Avropa İttifaqı və NATO-da etibarlı tərəfdaşa çevriləcək. O, ilk xarici səfərlərini Varşava, Vyana və Brüsselə etməyi planlaşdırır - bu səfərlər Orban dövründə dondurulan Avropa maliyyələşməsinin bərpasına da yönələcək. Polşa baş naziri Donald Tusk artıq Peter Macarı  qələbə münasibətilə təbrik edib. “Tisa”nın qələbəsi fonunda macar jurnalistlər xarici işlər naziri Peter Siyartonun ictimai görünüşdən itməsinə diqqət çəkiblər - o, Orbanın məğlubiyyəti etiraf etdiyi anda yanında görünməyib və 16 saatdan çox sosial şəbəkələrdə susqunluq saxlayıb. Siyarto Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovla mümkün əlaqələri və Aİ sammitlərindən Moskvaya məxfi məlumat ötürməsi iddiaları ilə bağlı yayılan xəbərlərdən sonra qalmaqalın mərkəzində olub.

"Əgər Vaşinqton beynəlxalq normalara riayət edərsə və Tehranın qırmızı xətlərini nəzərə alsa, İran ABŞ ilə ədalətli bir razılığa gələ biləcək". Sozcu.az xəbər verir ki, bu sözləri ABŞ Prezidenti Məsud Pezeşkian deyib. O, bildirib ki, bizim qırmızı xəttimiz İran xalqının milli maraqları və hüquqlarıdır: "İran regionda sülhü və davamlı təhlükəsizliyi təmin edəcək balanslı və ədalətli bir razılığa gəlməyə tam hazırdır".

ABŞ İranı bir gün ərzində tam məhv edə bilər. Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Fox News”-a müsahibəsində bildirib. “İranı bir günə məhv edə bilərdim. Bir saat ərzində onların bütün enerji sistemini - hər şeyi, bütün elektrik stansiyalarını sıradan çıxara bilərdim. Ancaq bu, çox ciddi məsələdir”, — deyə Donald Tramp vurğulayıb.

ABŞ hərbi qüvvələri Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsinə hazırlıq işlərinə başlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Mərkəzi Komandanlığı məlumat yayıb. Bildirilib ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus "USS Frank E. Peterson" və "USS Michael Murphy" esminesləri Hörmüz boğazından keçərək Fars körfəzində əməliyyata başlayıb. Qeyd olunub ki, bu addım boğazın minalardan tam təmizlənməsinə yönəlmiş genişmiqyaslı missiyanın tərkib hissəsidir.

ABŞ, İran və Pakistan nümayəndə heyətlərinin danışıqları bu axşam İslamabadda davam edib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "Fox News" telekanalı Ağ Evin yüksək vəzifəli nümayəndəsinə istinadən xəbər yayıb. Qeyd olunub ki, təmaslar dar tərkibdə davam edib. Daha əvvəl IRIB məlumatlı mənbəyə istinadən ABŞ nümayəndə heyətinin İslamabaddakı danışıqlar zamanı həddən artıq tələblər irəli sürdüyünü bildirmişdi. *** 21:27 ABŞ və İran rəsmiləri Pakistanın paytaxtı İslamabadda atəşkəs danışıqları aparmağa hazırlaşır. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Al-Jazeera” məlumat yayıb. Bildirilib ki, bu görüşlər 1979-cu il İslam inqilabından bəri iki ölkə arasında ən yüksək səviyyəli təmaslardan biridir. Məlumata görə, ABŞ-nin Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens danışıqlar ərəfəsində Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şəriflə görüş keçirib. İran nümayəndə heyətinə isə parlament sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi daxildir. Pakistan rəsmiləri bildirir ki, ölkə Yaxın Şərqdə artıq altı həftədir davam edən müharibənin dayandırılması üçün ABŞ və İran arasında birbaşa danışıqlara vasitəçilik etməyə çalışır. *** 19:30 İslamabadda İran və ABŞ arasında keçirilən danışıqlar bəzi məsələlər üzrə ümumi müzakirə mərhələsini geridə qoyaraq texniki detallara keçib. Sozcu.az “Tasnim” Agentliyinə istinadən xəbər verir ki, eyni zamanda, danışıqların bir gün uzadılması ehtimalı ilə bağlı müzakirələr aparılır, lakin bu hələ təsdiqlənməyib. İlkin görüşlər və məsləhətləşmələrdən sonra İran və ABŞ nümayəndə heyətləri arasında dialoq artıq bəzi ümumi mövzuları keçərək konkret detallara və texniki müzakirələrə daxil olub. Buna uyğun olaraq, hər iki tərəfin ekspertləri müəyyən məsələlərin detallı aspektlərini araşdırır. Danışıqlar ilkin olaraq bir günlük sessiya kimi planlaşdırılsa da, ekspert səviyyəli müzakirələrin davam etdirilməsi üçün onların əlavə bir gün uzadılması ehtimalı mövcuddur. Lakin bu məsələ hələ yekunlaşdırılmayıb. *** 18:14 İran-ABŞ danışıqları İslamabadda başlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, barədə "Tasnim" məlumat yayıb. Qeyd edilib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə baş tutan danışıqlar zamanı müzakirə edilən mövzular arasında Livanda atəşkəsin təmin edilməsinə İsrailin məcbur edilməsi, ABŞ-ın İranın aktivlərinin azad etməsi kimi məsələlər də daxildir.

BMT baş katibinin Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Jan Arno çərşənbə günü İrana səfər edib. Sozcu.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, o, səfər çərçivəsində İran rəsmiləri ilə görüşlər keçirəcək. Məlumata görə, Arno bu görüşlərdə İran tərəfinin mövcud vəziyyətə münasibətini və gələcək perspektivlərə baxışını öyrənəcək. O, həmçinin Pakistan və digər ölkələrin vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmanı yüksək qiymətləndirib. Bu razılaşma müvəqqəti atəşkəsi nəzərdə tutur və danışıqlar üçün imkan yaradır, diplomatik prosesə yol açır. BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş də atəşkəsi müsbət qarşılayıb və tərəfləri beynəlxalq hüquqa uyğun şəkildə öhdəliklərinə əməl etməyə çağırıb.