Redaktor seçimi

Hava Moskva ətrafındakı o adsız qəsəbənin üzərinə qurğuşun kimi çökmüşdü. Göy üzü sanki ağlamaq istəyir, amma bacarmırdı. Asfaltın rütubəti, havada asılı qalan yadlıq hissi və o görünməz, qara əl... O əl hələ ailə vətəni tərk edib bir çamadana sığışanda onların taleyinə toxunmuşdu. Onlar günəşi unutmuşdular. Sığındıqları rütubətli zirzəmidə divarların tərləməsi deyil, sanki bu ailənin bəxtinin göz yaşları idi. Ata hər səhər sübhün alatoranlığında, hələ şəhər oyanmamış, bir kölgə kimi evdən süzülürdü. Polisin ağır addımları küçədə əks-səda verəndə nəfəsini udur, divara qısılırdı. Bir axşam o kölgə geri dönmədi. Ana qapının ağzında saatlarla dayandı, amma gələn yalnız dəhlizin soyuq mehi oldu. Ertəsi gün polis şöbəsində ona uzadılan o kağız parçası sanki buzdan idi. "Könüllü." Mistik bir ironiya... Aclığın, qorxunun və sənədsizliyin qısqacında olan bir adamın seçimi nə qədər "könüllü" ola bilərdi? O an qadın hiss etdi ki, əri artıq bir insan deyil, o görünməz əlin qanlı oyununda sadəcə bir rəqəmdir. Ata artıq Moskvada deyildi. O, Ukraynanın şərqində, palçığın qana qarışdığı, göy üzünün barıt tüstüsündən görünmədiyi bir cəhənnəmdə — Baxmut yaxınlığında idi. Üstünə geyindirilmiş hərbi forma bədəninə yad, əlindəki silah isə ruhuna ağır gəlirdi. Yanındakı əsgərlər söyüş söyür, səs-küy salırdılar, amma o, susurdu. Həmin vaxt Moskvada ana məktəbin dəhlizlərini silirdi. Hər dəfə döşəməni sildiyi əskini sıxanda sanki öz ömrünü sıxırdı. Həmin gün məktəbin içində qəribə bir sükut vardı – divarlar nəfəsini tutmuşdu. Birdən cəbhədə dəhşətli bir partlayış qopdu. Ata səngərin dibinə qısılmışdı. Yanındakı gənc oğlanın bədəni bir saniyənin içində parça-parça oldu. İsti qan atanın üzünə sıçradı. O, dəhşət içində əlləri ilə üzünü sildi. O an Moskvada məktəbin yuxarı mərtəbəsindən boğuq bir fəryad, sonra isə sürətli qaçış səsləri eşidildi. Müdiriyyət təlaşla ananı ikinci mərtəbəyə çağırdı. Dilini bilmədiyi bu insanların əl-qol hərəkətləri vahiməli idi. Dəhlizin ortasında nəhəng, qara-qırmızı bir gölməçə vardı. Qan laxtalanmışdı... Ana diz çökdü. Əskini o isti qırmızı mayeyə batırdı. Qəribə bir sızıltı keçdi ürəyindən. Əlləri titrəyirdi. Vedrədəki su saniyələr içində tünd qırmızı rəngə boyandı. O, bilmirdi ki, həmin an övladının qanını vedrəyə sıxıb tökür. Elə bil ki, görünməz əl onun çiyinlərindən basır, onu bu qanın içində boğmaq istəyirdi. Həmin dəqiqələrdə Ukraynanın düzənlərində ata sonuncu dəfə ayağa qalxdı. Bir snayper gülləsi havada görünməz bir cığır açaraq onun köksünə saplandı. Ata yerə yıxılarkən ağzından çıxan son nəfəs Moskvadakı məktəbin pəncərəsində buğa çevrildi. Eyni saniyələrdə məktəbin həyətində on altı yaşlı bir "yerli" şagirdin bıçağı dəhlizdə yaraladığı on yaşlı "yad" uşağın boğazını kəsmişdi. Ata uzaq bir tarlada can verərkən, oğlu məktəbin soyuq asfaltına yıxılaraq son dəfə anasını səsləyirdi. Pəncərədən aşağı baxanda ana izdihamı gördü. Polis maşınlarının göy-qırmızı işıqları rütubətli havada qanlı qığılcımlar kimi rəqs edirdi. Naməlum bir qorxu onu aşağı apardı.  Yerdə uzanan o kiçik bədənin yanında bir çanta vardı. Üstündə kiçik bir cızıq – oğlunun dünən təmir etdiyi, üzərinə kiçik bir yapışqan vurduğu o çanta. Ana irəli atıldı, fəryadı göyün yeddinci qatında eşidildi. Amma o "görünməz əl" indi ağ əlcəkli polislərin simasında onu geri itələdi. "Sənədlərini göstər!" Yerdə oğlu can verirdi, uzaqlarda isə ərinin cəsədi sahibsiz qalmışdı, amma onlar üçün cansız bu iki bədən, sadəcə qeydiyyatsız bir rəqəm, bir "miqrant problemi" idi. O gün ana təkcə ailəsini itirmədi, həm də insanlığın və ədalətin qan içində boğulduğuna şahid oldu. Məhkəmə zalını buz kəsmişdi. Hakim anaya baxmadan hökmü oxudu: qanunsuz yaşayış, cərimə və deportasiya. Oğlunun qatili "yetkinlik yaşına çatmadığı" üçün yüngül cəza alarkən, cəbhədən ərinin ölüm xəbəri və cənazəsi gəldi. “Şimal ayısı” öz "vəzifəsini" yerinə yetirmişdi – bir əli ilə atasını müharibəyə göndərib öldürmüş, o biri əli ilə oğlunun qanını ona sildirtmişdi. Hava limanı hər zamankından daha soyuqdu. Ananın əlində tək bir çamadan yox idi. İndi onun yükü həm də iki ağır, soyuq və qara tabut idi. Biri ərinin — dövlətin "könüllü" qurbanının, o biri isə oğlunun — nifrətin qurbanının tabutu. Təyyarə buludların üzərinə qalxanda ana pəncərədən aşağı baxdı. Moskvanın işıqları parıldayırdı. Amma ana o işıqları qan-qırmızı rəngdə görürdü: dəhlizində öz əlləri ilə sildiyi, amma gözlərindən heç vaxt silinməyəcək övladının qanı idi o qan-qırmızı rənglər. İndi o, vətəninə qayıdırdı – gələndə üç nəfər idilər, gedəndə isə bir qadın və iki tabut dolusu sükut vardı təyyarədə. Əbil Həsən

ABŞ-ın Venesuelada həyata keçirdiyi 2 saat 20 dəqiqəlik xüsusi hərbi əməliyyat nəticəsində qondarma prezident Nokolas Maduronun həbs olunaraq Birləşmiş Ştatlara aparılması bütün dünyada geniş müzakirələr doğurub. Maduro, ondan əvvəl isə Venesuelanın keçmiş lideri Uqo Çaves beynəlxalq hüququ ayaqları altına atmışdı. Belə ki, 2009-cu il sentyabrın 10-da Uqo Çaves Venesuela Bolivar Respublikasının qondarma Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini tanıdığını elan edərək belə demişdi: “Bizim Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini və suverenliyini tanımağımız tamamilə ədalətli və zəruri qərardır”. Sozcu.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Xaqani Cəfərli qeyd edib. “Çaves bu addımı Rusiyanın o zamankı Prezidenti Dmitri Medvedyevlə danışıqlar zamanı açıqlamışdı. Daha sonra 2010-cu ilin iyulunda Venesuelada rəsmi səfərdə olan Abxaziya nümayəndə heyətinə Venesuela Xarici İşlər Nazirliyinin “Abxaziya respublikası”nın müstəqilliyinin tanınması ilə bağlı rəsmi notası təqdim edilmiş, diplomatik əlaqələr qurularaq bir sıra sazişlər də imzalanmışdı. Rusiya ilə birlikdə 27 mart 2014-cü ildə BMT Baş Assambleyasında Ukraynanın bütün ərazisi üzərində suverenliyini təsdiq edən və Krımın və Sevastopolun statusunun dəyişdirilməsini rədd edən 68/262 saylı qətnamənin əleyhinə səs verən Venesuela Suriya, Sudan, Kuba, Zimbabve, Belarus, Boliviya, Ermənistan, Nikaraqua və Şimali Koreya ilə birlikdə Krımın işğalını dəstəkləyən azsaylı ölkələrdən biridir. Krımın işğalını dəstəkləyən Suriya və Sudanın başına gələnlərdən sonra belə görünür ki, ədalətin təcəlli sırası Venesuelaya çatıb”, - politoloq bildirib. Onun sözlərinə görə, Uqo Çaves və Nikolas Maduronun törətdiyi repressiyalara görə Venesuala əhalisnin ən azı üçdə biri ölkədən qaçıb: “BMT-nin bir hesabatında qeyd edilirdi ki, Maduro hakimiyyətə gəldikdən sonra səkkiz milyon insan vətənini tərk edib. Təxminən üç il əvvəl Maduro Venesuela ilə qonşu olan Qayananın ərazsinin üçdə ikisini təşkil edən, neft, qızıl və mis yataqları ilə Essekibo adlanan əraziyə iddia irəli sürərək, bu torpaqları Venesuelanın 24-cü ştatı elan etdi. Maduronun göstərişi ilə hazırlanan yeni xəritələrdə həmin ərazilər Venesulanın sərhədləri daxilində göstərilirdi. Rusiyadan aldığı 10 milyard dollarlıq silahla qoşunlarını silahlandırmış Maduro Qayananın üzərinə ordu göndərdi. Bayden adminstrasiyası çevik reaksiya verərərək Venesuelanı hərbi müdaxilə ilə təhdid etdikdən sonra Maduro qoşunlarını Qayana ilə sərhəddən geri çəkmək məcburiyyətində qaldı. Bütün bunlar Venesulada 1999-cu ildən bərqəarar olmuş rejimin nə qədər antibəşəri olmaqla yanaşı, beynəlxalq hüquqdan kənarda olduğunu təsdiqləyir. Nikolas Maduro dövlət hakimiyyətini qəsb etmiş quldur idi. Buna görə beynəlxalq hüquq ona toxunulmazlıq verə bilməz. Bəşəriyyət yalnız bir şeyə - ədalətin belə gec təcəlli etməsinə görə narahat olmalıdır. Heç şübhəsiz ki, ədalətin təcəlli sırası Rusiyaya da çatacaq. Hələlik isə belə görünür ki, Venesueladan sonra sıradakı İrandır”.

ABŞ hakimiyyəti Venesuela prezidenti Nikolas Maduronun yerini deyən şəxsə 50 milyon dollar mükafat elan etmişdi. Sozcu.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, bu gün prezidentin və xanımının həbsi məhz informatorun onların yerini deməsi sayəsində qısa zamanda uğurla yekunlaşıb. Həmin məlumatı öterən şəxsin kimliyi açıqlanmır. Onun Maduronun yaxın ətrafından biri olduğu bildirilir. 

Venesuelaya hücumdan sonra Prezident Nikolas Maduro ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edilməsi barədə fərman imzalayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb. Bundan başqa, Maduronun səfərbərlik elan etdiyi də bildirilib.

Amerika kəşfiyyat orqanları, xüsusən də ABŞ milli təhlükəsizlik rəsmiləri Kiyevin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin iqamətgahına hücumu faktını təsdiqləmir. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "Voll Strit Jurnal" məlumat yayıb. Qeyd edək ki, Rusiya Ukraynanın dekabrın 29-na keçən gecə Prezident Vladimir Putinin Novqorod vilayətindəki iqamətgahına 91 ədəd PUA ilə hücum etdiyini bildirib. Ukrayna bu iddiaları rədd edib.

Sumqayıt Dövlət Universitetinin rektor əvəzi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) müxbir üzvü Əminağa Sadıqovla bağlı qərar verilib. Sozcu.az Globalinfo.az-a istinadla xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Rəyasət Heyətinin iclasında Əminağa Sadıqov professorluq statusundan məhrum edilib. Qərarın hansı səbəbdən verildiyi barədə hələlik rəsmi açıqlama yoxdur. Qeyd edək ki, Ə.Sadıqov 2010-cu ildə dosent, 2016-cı ildə professor elmi adını alıb.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Sədri, cənab Anar Rzayevə, Azərbaycanın Xalq şairlərinə, Azərbaycanın Xalq yazıçılarına, Azərbaycanın ziyalılarına,  Azərbaycanın millət vəkillərinə             şair-publisist, jurnalist Rəhimli Xatirə Əziz qızı (XATİRƏ ƏZİZ) tərəfindən                        AÇIQ MƏKTUB Hörmətli cənablar!  Sizlərdən artıq dərəcədə xahiş edirəm ki, vicdanınız oyansın, vicdanınız yatmasın. Şair-jurnalist kimi, ədəbiyyat adamı kimi, ziyalı xanım kimi etdiyim bu müraciəti ölkə prezidenti cənab İlham Əliyevə çatdırın. Azərbaycan dövləti, milyonlar səltənəti olan dövlət olaraq VƏTƏNDAŞına, yəni mənə-şair-jurnalist Rəhimli Xatirə Əziz qızına sahib çıxın!  Şair-jurnalist kimi 10 ildir ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə dəfələrlə yazılı olaraq müraciət edirəm və həmçinin Prezident Administrasiyasında hər il mənzil problemimlə bağlı məmurların qəbuluna gedirəm.  Amma çox-çox təəssüf olsun ki, məmurlar mənim ərizəmi, şikayətimi, müraciətimi ölkə prezidenti cənab İlham Əliyevə çatdırmırlar. Mənzilim yoxdur, Ailə üzvlərimlə birgə neçə illərdir 39 dəfə kirayə mənzillərə köçmüşük. Uzun illərdir ki, kirayələrdə, zirzəmilərdə, daxmalarda çərləyib çürüyürəm. Hələ də yarımzirzəmidə min-bir əzab içində yaşayırıq. Otaq suyun içindədir. Divarlardan qapqara kifli su axır. Zirzəminin döşəməsi daşdandı. Elə demək olar ki, hamımız xəstələnmişik bu şəraitsizlikdən. Hörmətli cənablar! Şair-jurnalist kimi düşünürəm ki, yəni bu məmləkətdə bütün ziyalıların, bütün Xalq şairlərinin, bütün Xalq yazıçılarının, bütün millət vəkillərinin vicdanı yatıbmı? Hanı sizlərin vicdanınız, cənablar. Ədəbiyyat adamı kimi vətəni üçün sağlamlığını itirən ziyalı bir xanımın həyatı zirzəmilərdə məhv olur, sizlər isə susursunuz. Hanı bəs sizlərdə olan vicdan, hanı? Yəni bu ölkədə bütün vəzifəli şəxslər, məmurlar vicdanını tamamilə itiribmi?  Vicdanınız yatıbsa, oyansın. Belə qəlbidaş olmayın, insafınız olsun bir qədər də olsa.  Sizlərə ədəbiyyat adamı kimi, bu VƏTƏN üçün şair-jurnalist kimi uzun illərdi cəbhə bölgələrinə, sərhəd bölgələrinə saysız-hesabsız səfərlər edən, ana Vətəni qoruyan əsgərlərin qarşısında Vətənpərvərlik mövzusunda saysız-hesabsız odlu-alovlu çıxışlar edən ziyalı xanım kimi müraciət edirəm. Bu dövlət üçün, bu Vətən üçün şair-jurnalist kimi böyük qürurla deyirəm ki, mənim çox yüksək əməyim var.  Xatırladım şair-jurnalist kimi neçə illərdir ki, hələ 44 günlük Vətən müharibəsindən əvvəl də, Qələbədən sonra da cəbhə bölgələrinə, sərhəd bölgələrinə səfərlər etmişəm.  Ədəbiyyat adamı kimi çox sevdiyim ana Vətənimə xidmət edirəm.  Qarabağın, Yuxarı Ağcakəndin, Aşağı Ağcakəndin, Toğanalının, Murovdağın o möhkəm soyuğunda, şaxtasında ciyərlərim sətəlcəm oldu, bronrxlarımda dəhşətli dərəcədə allergiya yarandı. Butün bunların da nəticəsində Bronxial Astma xəstəliyinə düçar oldum. Cənab yüksək vəzifəli şəxslər, məmurlar, mən, neft-qaz ölkəsi olan, dünyada milyonlar səltənəti kimi tanınan zəngin Azərbaycanın VƏTƏNDAŞıyam axı. Nə üçün mən zirzəmilərdə çərləyib çürüməliyəm? Axı mən şair-jurnalist kimi Vətənim üçün sağlamlığımı bir qədər itirmişəm. Mən müalicəylə yaşaya bilirəm.  Cənablar, bir ədəbiyyat adamının, şair-jurnalistin, ölkənin ziyalı xanımının uculub-dağılan daxmalarda, sopsoyuq  zirzəmilərdə həyatını cavan yaşda itirməsinə imkan verməyin. Cənablar, ola bilməz ki, sizin Allahınız olmasın. Ola bilməz ki, siz Allahı tamımayasınız. Ola bilməz ki, sizin Allahdan bir az da olsa qorxunuz olmasın. Ola bilməz ki, sizin hamınızın ürəyi qara daş olsun. Bu, mümkün ola bilməz axı.  Ola bilməz ki, dövlətin idarəçiliyində olan bütün yüksək vəzifəlilər və bütün məmurlar, insafsız, zalım, daşqəlbli olsun. Mən buna inanmaq istəmirəm.  Əgər mən uzun illərdi zülüm içində, dözülməz, əzablı günlərlə yaşadığım  zirzəmidə ağrı-acı içində bu dünyadan köçsəm, mənim də, bacılarımın da, ailə üzvlərimin də əllərimiz hər iki dünyada bu dövlətin idarəçiliyində olanların, yüksək vəzifəli şəxslərin, məmurların yaxasında olacaq. Cənablar, bu, Azərbaycan dövləti adına çox utancverici hal olar. Dövlət adına ayıb olar. Şair-jurnalist kimi, Azərbaycan VƏTƏNDAŞı kimi hələ də başa düşə bilmirəm ki, bu, necə DÖVLƏTdir?...  Dövlət belə olurmu yəni? Dövlət belə idarə olunmalıdırmı? Hər ay mütəmadi olaraq müalicə qəbul edirəm. Çünki müalicə olunmasam nəfəs ala bilmirəm, boğuluram, nəfəsim çatmır.  Zülüm içində ürəyim qubar ola-ola yaşadığım, çat-çat olan divarlarından qara su axan bu yarımzirzəminin qapısını heç bir məmur açmır.  Hər ay müalicəmin də vəsaitini ailə üzvlərim ödəyir. Xəstəlikdən əziyyət çəkən insan üçün çox əzablıdı uçuq-sökük soyuq zirzəmidə yaşamaq, əzablı ömür sürmək. 2000-ci ildən bugünə kimi yaradıcı şəxslərə Yazıçılar Birliyi tərəfindən bir neçə dəfə mənzil verilib. Yazıçılar Birliyinin Sədri  tərəfindən sonuncu dəfə 2023-cü ilin noyabrında 21 nəfər yaradıcı şəxsə mənzil verildi. Hamıya da məlum oldu ki, bu bölgü obyektiv şəkildə aparılmadı.  O da bilindi ki, hətta 1-2 yerdə evi-mənzili olanlara yenidən mənzil verildi. 25 ildir ki, jurnalist kimi mətbuat sahəsində çalışıram. Jurnalistlərə 3 yaşayış binası tikildi. 5 il ərzində o yaşayış binalarındakı mənzillər jurnalistlərə verildi.  Jurnalistlər üçün tikilmiş 3-cü yaşayış binasının isə bir neçə nəfərin ölkə prezidentinə etdiyi müraciətinə görə təynatı dəyişdirildi.  Hansı ki, o müraciəti imzalayanların fərdi yaşayış evləri, bağ evəri, hündürmərtəbəli yaşayış evində mənzilləri, hətta bəzilərinin villası da var.  Həmçinin o müraciətdə imzası olanların bir çoxu jurnalistlərə verilən 1-ci və 2-ci yaşayış binasında mənzillə təmin olunublar. Bir məsələni də vurğulayım ki, jurnalistlər binasında mənzilləri ola-ola yenidən dövlət tərəfindən mənzillə təmin olunanlar həmin artıq olan mənzillərini kirayə veriblər.  Bu da acı bir reallıqdır. Onu da deyim ki, istər Yazıçılar Birliyində, istərsə də jurnalistərə verilən mənzil bölgüsündə mənzili ola-ola mənim mənzil haqqıma girənləri heç vaxt, heç zaman  bağışlamayacağam.  Əlim hər iki dünyada mənzil haqqımı əzənlərin, məni daxmalarda, zirzəmilərdə çürüdənlərin, kirayələrdə ürəyimi qubar edənlərin yaxalarında olacaq.  Hörmətli Xalq yazıçısı Anar müəllim! Siz Yazıçılar Biriyinin katibləri ilə bağlı, eləcə də digər əməkdaşları ilə bağlı dəfələrlə Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevə onlara mənzil verilməsilə bağlı TƏQDİMAT göndərmisiniz. Onlar da fərdi qaydada ölkə prezidenti tərəfindən SİZin TƏQDİMATınıza əsasən mənzillə təmin olunublar. Anar müəllim, SİZdən xahiş edirəm ki, mənimlə bağlı da ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevə TƏQDİMAT göndərin, Prezident məni də mənzillə təmin etsin. Səhhətimdə çox-çox ciddi problem yaranıb. Divarı, döşəməsi su içində olan daxmalarda, zirzəmilərdə yaşaya bilmirəm daha. Canım dözmür, ürəyim qubar olur kirayələrdə... Yeri gəlmişkən onu da söyləyim ki, Yazıçılar Birliyində olduğu kimi jurnalistlərlə bağlı mənzil bölgüsü də qətiyyən düzgün həyata keçirilmədi. O yaşayış binalarında da, bir çox mənzilləri bir neçə yerdə mənzili olanlara verdilər. Çox böyük ədalətsizlik baş verdi. Bu ölkədə nə qədər ədalətsizlik baş verir ey Böyük Allah?  Rəbbim, məgər SƏN Azərbaycandakı ədalətsizlikləri, haqsızlıqları görmürsənmi?  Heç olmasa SƏN izin vermə ki, bu ölkənin məmurları ədalətsizlik, haqsızlıq etsin. Ey Böyük Allah, yoxsa SƏN də Azərbaycanın idarəçiliyində olan vəzifəli şəxslər kimi, məmurlar kimi bu XALQı unutmusan, yaddan çıxarmısan? Bir daha söyləyirəm, çox-çox təssüflər ki, mənə nə Yazıçılar Birliyi tərəfəfindən mənzil verilmədi, nə də ki, jurnalistlər üçün tikilmiş hündürmərtəbəli yaşayış evlərindəki mənzillərdən verilmədi. Azərbaycan adlı bu kiçik məmləkətdə o qədər böyük ədalətsizliklər, o qədər böyük haqsızlıqlar var ki, jurnalist kimi bilmirəm hansı birini deyim. Cənablar, haqq-ədalət belə olurmu? İdarəçilik belə aparılırmı? İnanın ki, belə haqq-ədalət olmaz. Bəlkə sizlər üçün haqq-ədalət bu cürdür? P. S. Bu məsələyə aidiyyatı olan dövlət qurumlarının rəhbərləri, ədalət tərəzisinin çəki daşlarını əllərinizlə niyə əyirsiniz? P.S.S. Unutmayın ki, Böyük Allah yer üzündə qara daşın üstündə qara qarışqanı da görür.  P. S.S.S. Onu da unutmayın, Yer üzünün də,  Göylərin də Sahibi var. Bu dünya belə qalmaz. P.S.S.S.S. Ziyalı bir xanıma qarşı, ədəbiyyat adamına qarşı, şair-jurnalistə qarşı bu qədər qanunsuzluq, bu qədər ədalətsizlik, bu qədər haqsızlıq olarmı cənablar? Yerlərin-Göylərin Sahibi olan Sahiblər Sahibinin nə vaxtsa bu ölkənin ədalətsizlik edən, haqsızlıq edən vəzifəli şəxslərinə, məmurlarına çox böyük qəzəbi tuta bilər... XATİRƏ ƏZİZ Rəhimli Şair-publisist, jurnalist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Bilyinin üzvü

Xəbər verdiyimiz kimi, dünən Biləsuvar rayonunda dəhşətli qəza baş verib. Sozcu.az bildirir ki, hadisə nəticəsində 2 bacı, 1993-cü il təvəllüdlü Aytac Rüstəmli və 2003-cü il təvəllüdlü Aynur Rüstəmlinin həkiməqədər ölüm faktı qeydə alınıb. Onların fotolarını təqdim edirik:  (Sfera.az)

Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri, o cümlədən təcavüzkar müharibənin hazırlanması və aparılması, soyqırımı, müharibə qanunlarını və qaydalarını pozma, habelə terrorçuluq, terrorçuluğu maliyyələşdirmə, hakimiyyəti zorla ələ keçirmə, onu zorla saxlama və digər çoxsaylı cinayətlər törətməkdə təqsirləndirilən Ermənistan Respublikasının vətəndaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Qukasyan, Bako Sahakyan, Davit İşxanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan və digərlərinin barəsində olan cinayət işləri üzrə açıq məhkəmə prosesinin baxış iclası dekabrın 26-da davam etdirilib. Sozcu.az xəbər verir ki, Bakı Hərbi Məhkəməsində hakimlər Zeynal Ağayevin sədrliyi ilə, Camal Ramazanovdan və Anar Rzayevdən ibarət tərkibdə (ehtiyat hakim Günel Səmədova) keçirilən məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxslərin hər biri bildikləri dildə tərcüməçi, həmçinin müdafiələri üçün vəkillərlə təmin olunub. İclasda təqsirləndirilən şəxslər, onların müdafiəçiləri, zərərçəkmiş şəxslərin bir qismi, onların hüquqi varisləri və nümayəndələri, həmçinin dövlət ittihamını müdafiə edən prokurorlar iştirak ediblər. Sədrlik edən Z.Ağayev bildirib ki, məhkəmə iclası təqsirləndirilən şəxslərin son söz çıxışları ilə davam etdirilir. Məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxs Davit İşxanyan son söz deyib. O, çıxışında irəli sürülmüş ittihamlarla razılaşmadığını bildirib və ittiham tərəfinin mövqeyinə əks arqumentlərini səsləndirib. D.İşxanyan insanların yaşadıqları ərazilərdən məcburi şəkildə çıxarılmasında, qanunsuz məskunlaşmada, minaların yerləşdirilməsində, təcavüzkar müharibənin planlaşdırılmasında, yeni hücum planlarının hazırlanmasında, soyqırımında, mülki əhalinin məhv edilməsində, müharibə qanunlarının pozulmasında, mülki əhalinin təqibində, insanların girov götürülməsində, beynəlxalq hüquq normalarına zidd azadlıqdan məhrum etmədə, işgəncə verilməsində, mülki şəxslərin qətlində, əmlakların talan edilməsində, cinayətkar birliyin tərkibində olmaqda, silah-sursatın qanunsuz daşınmasında və s. cinayətlərdə iştirak etmədiyini iddia edib. Təqsirləndirilən şəxs 1991-ci il noyabrın 20-də baş vermiş Qarakənd faciəsi barədə də danışıb. O, Azərbaycana məxsus, içərisində yüksəkvəzifəli şəxslərin olduğu vertolyotun partlaması hadisəsinin qəza olduğunu iddia edib. D.İşxanyan çıxışında əsir və girovlarla bağlı ittiham aktında yer almış məqamlara da toxunub. O qeyd edib ki, azərbaycanlı əsir və girovlarla təması olmayıb. "Özümü təqsirkar hesab etmirəm, mən hansısa cinayət törətməmişəm", - deyə D.İşxanyan çıxışının sonunda bildirib. Sədrlik edən Z.Ağayev bununla da son söz çıxışlarının yekunlaşdığını deyib. O, tərəflərə (ittiham tərəfi, zərərçəkmiş tərəf və müdafiə tərəfi) müraciət edərək hökm layihəsi təqdim edib-etməyəcəklərini soruşub. Tərəflər hökm layihəsi təqdim etməyəcəklərini bildiriblər. Bundan sonra sədrlik edən məhkəmə baxışının başa çatdığını elan edib. Məhkəmə heyəti müşavirəyə gedib. Müşavirədən qayıtdıqdan sonra məhkəmə hökmü elan olunacaq. Qeyd edək ki, Ermənistan dövlətinin, onun dövlət qurumlarının vəzifəli şəxslərinin, hərbi qüvvələrinin və qanunsuz silahlı birləşmələrin bilavasitə rəhbərliyi və iştirakı, şifahi-yazılı qaydada verdiyi tapşırıq, göstəriş və təlimatları, maddi, texniki, şəxsi heyətlə verdiyi dəstəyi, mərkəzi qaydada idarəçiliyi əsasında, eləcə də ciddi nəzarəti altında Azərbaycan ərazisində daxili və beynəlxalq hüquq normalarına zidd şəkildə, Azərbaycana hərbi təcavüz etmək məqsədilə yaradılmış, həmçinin Köçəryan Robert Sedraki, Sarkisyan Serj Azati, Manukyan Vazgen Mikaeli, Sarkisyan Vazgen Zaveni, Babayan Samvel Andraniki, Balasanyan Vitali Mikaeli, Balayan Zori Hayki, Ohanyan Seyran Muşeqi, Qaramyan Arşavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz və digərlərinin rəhbərliyi, bilavasitə və dolayı iştirakları ilə Ermənistan dövləti, o cümlədən sözügedən cinayətkar birlik tərəfindən aparılan təcavüzkar müharibənin gedişində törədilmiş çoxsaylı cinayət faktlarına dair cinayət işi üzrə 15 təqsirləndirilən şəxs ittiham edilir. Həmin şəxslər, yəni, Harutyunyan Arayik Vladimiri, Qukasyan Arkadi Arşaviri, Sahakyan Bako Sahaki, İşxanyan Davit Rubeni, Manukyan David Azatini, Babayan David Klimi, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beqlaryan Vasili İvani, Qazaryan Erik Roberti, Allahverdiyan Davit Nelsoni, Stepanyan Qurgen Homeri, Balayan Levon Romiki, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Qarik Qriqori, Paşayan Melikset Vladimiri Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 100 (təcavüzkar müharibəni planlaşdırma, hazırlama, başlama və aparma), 102 (beynəlxalq müdafiədən istifadə edən şəxslərə və ya təşkilatlara hücum etmə), 103 (soyqırımı), 105 (əhalini məhvetmə), 106 (köləlik), 107 (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə), 109 (təqib), 110 (insanları zorakılıqla yoxa çıxarma), 112 (beynəlxalq hüquq normalarına zidd azadlıqdan məhrumetmə), 113 (işgəncə), 114 (muzdluluq), 115 (müharibə qanunlarını və adətlərini pozma), 116 (silahlı münaqişə zamanı beynəlxalq humanitar hüquq normalarını pozma), 118 (hərbi soyğunçuluq), 120 (qəsdən adam öldürmə), 192 (qanunsuz sahibkarlıq), 214 (terrorçuluq), 214-1 (terrorçuluğu maliyyələşdirmə), 218 (cinayətkar birlik (təşkilat) yaratma), 228 (qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma, saxlama, daşıma və gəzdirmə), 270-1 (aviasiya təhlükəsizliyinə təhdid yaradan əməllər), 277 (dövlət xadiminin və ya ictimai xadimin həyatına sui-qəsd etmə), 278 (hakimiyyəti zorla ələ keçirmə və onu zorla saxlama, dövlətin konstitusiya quruluşunu zorla dəyişdirmə), 279-cu (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələri və qrupları yaratma) və digər maddələri ilə ittiham olunurlar.

SOCAR Neft Emalı Zavodunun 14 saylı laboratoriyasının 50 yaşı keçə xanım işçiləri təzyiqlərlə üzləşdiklərini iddia edirlər. Sozcu.az xəbər verir ki, onlar bununla bağlı Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Təşkilatının sədri Mirvari Qəhrəmanlı bildirib. Hüquq müdafiəçisinin sözlərinə görə, laboratoriya rəhbəri Leyla Allahverdiyeva xanım işçilərə təzyiq edir: “O, işçilərə təkidlə bildirib ki, ya əmək haqqınızın 10 mislini götürüb gedin, ya da imtahan verməlisiniz. İmtahan verə bilməyənlər isə əmək haqqının iki mislini almaqla işdən azad olunacaqlar”. M.Qəhrəmanlının sözlərinə görə, bəzi işçilər məcbur olub işdənçıxma ərizəsi yazıb, bəziləri isə imtahan verməyi qərarlaşdırıb. İmtahan zamanı yüksək bal toplayan işçilərin işdə saxlanılması üçün isə laboratoriya rəhbərinin rəyi əsas götürürüləcək: “Yəni imtahan vermiş işçilərin də işdə qalması Leyla xanımın rəyindən asılıdır. Xanımın ədalətinə, onun ayrı-seçkilik xarakterinə bələd olan insanlar kimi bəziləri ərizə yazmağa məcbur olub. Laboratoriyada çalışmış 170 işçidən təqribən 54-55 nəfər işdənçıxma ərizəsi yazıb. Qalan 120 nəfər isə imtahanlara cəlb olunub. Şikayət ərizəsini yazanlar yuxarıda qeyd edilənləri nəzər alıb, laboratoriya rəhbərinin imtahan nəticələrinə təsir edə bilməsini, işçi haqqında rəy verərkən ədalət prinsiplərini pozma ehtimalını nəzərə alaraq sahə üzrə müvafiq məsul şəxslərin (qurumun) prosesləri, imtahan nəticələrini ciddi nəzarət altına almasını, edilən şikayətlərə həssas yanaşmağı xahiş edir”.

Xankəndi şəhərində terror törətməyə cəhd edən Karen Avanesyan 16 il azadlıqdan məhrum edilib. Sozcu.az xəbər verir ki, Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Natiq Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə ona hökm oxunub. Məhkəmənin qərarı ilə K.Avanesyan 16 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

Azərbaycana Rusiyadan gələn turistlərin sayı azalıb. Sozcu.az Rusiya KİV-nə istinadən xəbər verir ki, 2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ilə müqayisədə keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə rusiyalı turistlərin sayında 10% azalma müşahidə olunub. Azərbaycana bu ilin 9 ayında  159 min rusiyalı turist gəlib.