ABŞ ordusunun yüksək rütbəli rəsmiləri Yaxın Şərqdəki əsas müttəfiqlərindən birinə bildiriblər ki, Prezident Donald Tramp İrana qarşı hücumu artıq bu həftəsonu həyata keçirə bilər.
Dünən (30 yanvar) dərc olunan hesabatda bildirilir ki, əməliyyat İslam Respublikasının hökumətinin “başını kəsməyi” hədəfləyə bilər.
Məlumata görə, Ağ Ev administrasiyası İranda nüvə, ballistik və digər hərbi obyektlərə zərbələri nəzərdən keçirsə də, Trampın qeyri-rəsmi məsləhətçi kimi çıxış edən keçmiş yüksək vəzifəli ABŞ kəşfiyyat rəsmisi nəşrə deyib ki, “Bu, nüvə silahları və ya raket proqramı ilə bağlı deyil. Hədəf rejim dəyişikliyidir”.
İranda 1979-cu il İslam İnqilabından bəri ən genişmiqyaslı etiraz dalğası fonunda Tramp dəfələrlə zərbələr endirməklə hədələyib. O, bu hücumların, İran təhlükəsizlik qüvvələrinin etirazçıları öldürməsinə cavab olaraq həyata keçiriləcəyini iddia edib.
Rəqəmlər ciddi şəkildə fərqlənsə də, ABŞ mərkəzli “Human Rights Activists News Agency” dünən bildirib ki, İran təhlükəsizlik qüvvələri bu ayın əvvəlində baş verən və əsasən yatırılan etirazlar zamanı 6 mindən çox etirazçını öldürüb.
Ərəb hökumətləri üçün məsləhətçi kimi çalışmış yüksək vəzifəli rəsminin sözlərinə görə, müharibə strateqləri İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna (SEPAH) ediləcək zərbənin iranlıları yenidən küçələrə çıxaracağını və nəticədə hökumətə həlledici zərbə vurulacağını ümid edirlər.
Onun sözlərinə görə, uzun müddətdir ABŞ-ni İranla birbaşa münaqişəyə cəlb etməyə çalışan İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu hücuma ümid edir və Trampa İsrailin Qərblə dost münasibətlərdə olacaq yeni hökumətin formalaşdırılmasına kömək edə biləcəyini təmin edir.
Dünən Oval Kabinetdə jurnalistlərə açıqlama verən Tramp bildirib ki, ABŞ-nin “böyük bir armadası, flotiliyası, necə adlandırmaq istəyirsinizsə, hazırda İrana doğru hərəkət edir”. O, bu qüvvələrin yanvarın 3-də Venesuelaya qarşı həyata keçirilən və Prezident Nikolas Maduronun devrilməsində iştirak üçün göndərilənlərdən daha böyük olduğunu deyib.
“Drop Site News”un məlumatına görə, adı açıqlanmayan bir ərəb ölkəsindən olan iki yüksək rütbəli kəşfiyyat rəsmisi ABŞ hücumunun qaçılmaz ola biləcəyi, hətta bazar günü baş verə biləcəyi barədə məlumat aldıqlarını bildiriblər.
İran ordusunun sözçüsü briqada generalı Məhəmməd Əkrəminiya iki gün qabaq (29 yanvar) İran televiziyasına verdiyi müsahibədə bildirib ki, İrana qarşı mümkün zərbə iyun ayında üç İran nüvə obyektinə endirilmiş hücumdan tamamilə fərqli ssenari üzrə inkişaf edəcək. Həmin hücuma İranın cavabı məhdud olmuşdu: əvvəlcədən xəbərdarlıq edilən şəkildə Qətərdəki bir ABŞ hərbi bazasına zərbə endirilmişdi.
“Əgər amerikalılar belə bir yanlış hesablamaya yol versələr, bu, Trampın təsəvvür etdiyi kimi – sürətli əməliyyat aparıb, iki saat sonra tvit ataraq əməliyyatın bitdiyini elan etmək formasında baş verməyəcək”, – Əkrəminiya deyib.
“Müharibənin miqyası mütləq şəkildə bütün regionu əhatə edəcək”, – o əlavə edib. “Sionist rejimdən tutmuş Amerika hərbi bazalarına ev sahibliyi edən ölkələrə qədər hamısı raket və PUA-larımızın hədəfi olacaq.”
Tramp bildirib ki, ABŞ ilə daha sərt şərtlər daxilində yeni nüvə sazişi üzrə danışıqlara başlamaq üçün İranın “vaxtı tükənir”. Bu saziş Trampın 2018-ci ildə ləğv etdiyi razılaşmadan xeyli daha məhdudlaşdırıcı olmalıdır.
“The New York Times” yazır ki, ABŞ və Avropa rəsmiləri danışıqlarda İranın qarşısına üç əsas tələb qoyublar: uranın zənginləşdirilməsinin tam və daimi dayandırılması və mövcud ehtiyatların məhv edilməsi, ballistik raketlər istehsalından imtina, onların sayı və uçuş məsafəsinə məhdudiyyətlər, həmçinin Yaxın Şərqdə “HƏMAS”, “Hizbullah” və Yəməndə fəaliyyət göstərən husilər də daxil olmaqla bütün proksi qruplara dəstəyin dayandırılması.
Qəzetin vurğuladığı kimi, “bu tələblər arasında etirazçıların qorunmasına dair heç bir müddəa yoxdur”.
İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçı dünən bildirib ki, Tehran İranın dinc nüvə fəaliyyətinə hüququnu təmin edən danışıqları alqışlayar, lakin raketlər də daxil olmaqla, konvensional silahlarla bağlı heç bir məsələni müzakirə etməyəcək. “Bu, risk edə biləcəyimiz bir məsələ deyil”, – o deyib.
Araqçı qeyd edib ki, İran ərazisində uranın zənginləşdirilməsini tam dayandıran heç bir razılaşmaya razı olmayacaq və bunun Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinə (NSYM) əsasən ölkənin hüququ olduğunu bildirib. “Biz uğursuzluğa məhkum olan və sonradan yeni müharibə üçün bəhanəyə çevrilə biləcək heç bir danışıqlara girmək istəmirik”, – nazir “Al-Monitor”a deyib.
Dünən Ağ Evdə jurnalistlərə danışan Tramp İranın saziş bağlamaq istədiyini bildirib, lakin bunun konkret olaraq nə demək olduğunu açıqlamayıb. “Görək nə olacaq. Mən bunu deyə bilərəm: onlar saziş istəyirlər”.
BMT-nin Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyinin keçmiş baş direktoru Məhəmməd əl-Baradeyi Trampın təhdidlərini kəskin tənqid edib.
“İrana qarşı hərbi zərbə ilə bağlı davam edən birtərəfli təhdidlər – hər hansı açıq və real təhlükə olmadan və beynəlxalq hüququ pozaraq – qanunsuz və əxlaqsız İraq müharibəsi öncəsi eyni qaranlıq mənzərəni xatırladır; yalanları və dəhşətli nəticələri ilə birlikdə”, – Baradeyi, sosial şəbəkədə yazıb. “İnsan həyatı və regional dağıntılar sanki heç kəsi maraqlandırmır.”Bakupost.az)
