Mövqe

Bu gün Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasına İran İslam Respublikasının ərazisindən dron hücumları həyata keçirilib. 1 ədəd dron Naxçıvan Muxtar Respublikasının Hava Limanının terminal binasına, digər bir dron isə Şəkərabad kəndində məktəb binasının yaxınlığına düşüb. Hava Limanının binasına zərər dəyib, 4 nəfər xəsarət alıb. Britaniyalı politoloq Neil Uatson Naxçıvanın vurulmasını Modern.az-a şərh edib. Politoloq saytımıza açıqlamasında İranın Azərbaycanı qəsdən hədəf almağının ona qazanc gətirmədiyini bildirib: "Nəzərə almalıyıq ki, müharibənin ilk qurbanı həqiqətdir. Bunun İrandan, yoxsa ABŞ və müttəfiqlərinin Azərbaycanı öz tərəfinə çəkməyə çalışması olub-olmadığını dəqiq bilmirik, çünki Prezident Əliyev müharibəni və İran liderinin öldürülməsini pisləyib. İranın Azərbaycanı qəsdən hədəf almaqdan İsrail-Azərbaycan münasibətlərini və ya Trampın idarə etdiyi sülh danışıqlarını dəstəkləməməsi istisna olmaqla qazancı yoxdur. Müharibədə, həmişə olduğu kimi, hadisələrə üzdən yanaşmamalı və silahların insanların idarə etdiyi mexaniki əşyalar olduğunu və səhvlərin baş verə biləcəyini nəzərə almalıyıq". Qeyd edək ki, Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi məsələyə dərhal reaksiya verib. Bildirilib ki, baş verən hadisəyə görə məsuliyyət tam şəkildə İran İslam Respublikasının üzərinə düşür. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin müdafiəsi, mülki şəxslərin və mülki infrastrukturun təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün zəruri cavab tədbirlərini hazırlayır. Qeyd olunub ki, bu hücum aktları cavabsız qalmayacaq.

Avropa Birliyinin (AB) xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas İranın Azərbaycana dron hücumlarını pisləyib. Sozcu.az xəbər verir ki, Kallas İranın bu hərəkətini qəbuledilməz adlandırıb. “İranın Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikası bölgəsinə pilotsuz uçuş aparatları ilə etdiyi hücumlar tamamilə qəbuledilməzdir. Bu hücumlar İran tərəfindən gərginliyin daha da artırılmasıdır və müharibənin Yaxın Şərqdən kənara yayılması ehtimalını artırır. Mən bu məsələ ilə bağlı xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ilə əlaqə saxladım və Avropa İttifaqının Azərbaycan hökuməti və xalqı ilə tam həmrəy olduğunu vurğuladım”, - Kallas qeyd edib. Qeyd edək ki, bu gün Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasına İran İslam Respublikasının ərazisindən dron hücumları həyata keçirilib.

Pakistan İslam Respublikasının Baş nazirinin müavini, xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramova zəng vurub. Sozcu.az xəbər verir ki, telefon danışığı zamanı Pakistan tərəfi Azərbaycana edilən dron hücumu ilə bağlı dərin narahatlığını ifadə edib. Bölgədə geniş eskalasiyaya səbəb ola biləcək bu kimi addımların qəbuledilməz olduğu diqqətə çatdırılıb. Nazir Ceyhun Bayramov İran tərəfindən qısa müddət ərzində məsələyə aydınlıq gətirilməsini və müvafiq izahat verilməsini gözlədiyimizi vurğulayıb. Nazirlər həmçinin Azərbaycan və Pakistan arasında qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.

Fransa Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) İranın Naxçıvana hücumu ilə əlaqədar Azərbaycanla tam həmrəyliyini ifadə edib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Fransa XİN-in bəyanatında bildirilib. "Fransa bu gün səhər Azərbaycanın Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanını vuran İranın dron hücumunu qətiyyətlə pisləyir. Fransa bu hücum zamanı xəsarət alan dörd nəfərin tezliklə sağalmasını arzulayır", - məlumatda bildirilib. Xatırladaq ki, martın 5-də İran pilotsuz uçuş aparatları ilə Naxçıvan ərazisindəki obyektlərə hücum edib. Dronlardan biri Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanının terminal binasının üzərinə, ikincisi isə Şəkərabad kəndindəki məktəb binasının yaxınlığına düşüb. Hava limanına hücum nəticəsində dörd mülki şəxs xəsarət alıb. İran İslam Respublikasının Azərbaycandakı səfiri Müctəba Dəmirçilu XİN-ə çağırılıb. Azərbaycan cavab zərbəsi endirmək hüququnu özündə saxladığını bəyan edib.

Amerika lideri Donald Tramp əbədi döyüşməyə hazır olduğunu bəyan etsə də, bəzi müşavirləri ABŞ-ın uzunmüddətli müharibəyə cəlb olunmasından qorxur və onu İran üzərində qələbəni ən qısa müddətdə elan etməyə inandırmağa çalışırlar. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "CNN" mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Qeyd edildiyi kimi, beş günlük döyüşlərdən sonra Trampın ətrafındakıların çoxu artıq münaqişədən geri çəkilməyin zəruri olduğuna inanır. "CNN" mənbələri qeyd edib ki, Amerika administrasiyası bu məsələdə kifayət qədər ictimai dəstək əldə etməkdə çətinlik çəkir. Bundan əlavə, fond bazarı xaosa qərq olub, benzinin qiyməti artır və Amerika qoşunları arasında ölənlərin sayının artması ehtimalı var. Bu baxımdan prezidentin bəzi müşavirləri və yaxın müttəfiqləri onu hərbi əməliyyatların müddətini qısaltmağa və qələbəni mümkün qədər tez elan etməyə inandırmağa çalışırlar. Trampın müşavirlərindən biri "CNN"ə bildirib: "Bu, siyasi riskdir. Ümid edək ki, həqiqətən pis bir şey baş verməz, çünki baş verərsə, problemlər yaranacaq".

Yaxın Şərqdə davam edən hərbi əməliyyatlarla bağlı sosial şəbəkələrdə qeyri-dəqiq və mənbəyi bilinməyən məlumatlara istinad edən paylaşımlar müşahidə olunmaqdadır. İnformasiya mühitində dezinformasiya riskini artıran bu kimi cəhdlər ictimai rəydə çaşqınlıq yaratmağa yönəlib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) açıqlamasında bildirilib. Açıqlamada qeyd edilib ki, media subyektləri sosial şəbəkələrdəki informasiya axınına münasibətdə yüksək peşəkarlıq göstərməli, mənbəyi şübhə doğuran, manipulyativ xarakterli məzmunu tirajlamamalıdır. “Bütün media subyektlərini, jurnalistləri, ictimai fəalları fəaliyyətlərində yalnız rəsmi mənbələrə istinad etməyə, cəmiyyətdə təşviş doğuran paylaşımlardan çəkinməyə, informasiya manipulyasiyası hallarına yol verməməyə çağırırıq”, - deyə MEDİA-nın açıqlamasında vurğulanıb.

Təəssüf ki, ölkədə nikah və boşanma statistikası ürəkaçan deyil. Son 9 ay ərzində 40 min nikah qeydə alınıb, onlardan 17 mini boşanma ilə nəticələnib. Xüsusilə Bakı şəhərində vəziyyət daha narahatedicidir. Qeydə alınan nikahların təxminən 56 faizi qısa müddət ərzində boşanma ilə nəticələnir. Bu, olduqca ciddi sosial problemdir. Sozcu.az xəbər verir ki, Milli Məclisin bugün keçirilən plenar iclasında bunu  Azərbaycanın insan hüquqları üzrə müvəkkili (Ombudsman) illik məruzəsinin müzakirəsi deputat Fazil Mustafa bildirib. Deputat bildirib ki, boşanma prosesində aliment məsələsi də ciddi müzakirə mövzusudur. Bir çox hallarda məsuliyyət əsasən kişi tərəfin üzərinə qoyulur və aliment öhdəliyi müəyyən edilir. Eyni zamanda iddialar var ki, bəzi hallarda ailə qurulduqdan və övlad dünyaya gəldikdən sonra məqsədli şəkildə boşanma təşəbbüsü irəli sürülür və aliment əldə etmək əsas motivə çevrilir. Bu kimi hallarda məhkəmələrin daha obyektiv və hərtərəfli araşdırma aparması vacibdir. Ailənin dağılmasının səbəbləri düzgün qiymətləndirilməli, aliment məsələsində ədalət prinsipi əsas götürülməlidir. Çünki ailə münaqişələrində səbəbkarın müəyyənləşdirilməsi hər zaman asan olmur və maddi maraq faktoru bəzən prosesə təsir göstərə bilir”. F. Mustafa onu da qeyd edib ki, Rusiya ərazisində yaşayan azərbaycanlılarla bağlı son dövrlər müxtəlif narahatedici hallar müşahidə olunur. “ Azərbaycan vətəndaşları müxtəlif ittihamlarla həbs edilir, hüquqlarının müdafiəsi çətinləşir. Bəzi hallarda ailə üzvlərindən bir qismi ölkəni tərk etməyə məcbur olur, digərləri isə hüquqi problemlərlə üzləşir. Onların hüquqlarının qorunması, hüquqi müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində daha sistemli tədbirlərin görülməsi vacibdir. Həmçinin ölkəyə giriş-çıxış məsələlərində yaranan çətinliklərin aradan qaldırılması da diqqət mərkəzində olmalıdır”. O, əlilliyin verilməsində də problemlərin olduğunu bildirib: “Biləsuvar rayonundan bir vətəndaşla bağlı müraciət olmuşdu. Şəxs uşaqlıqdan səhhətində ciddi problem yaşayır, danışa bilmir və öz hüquqlarını müdafiə etmək imkanına malik deyil. Lakin ona birinci qrup əlillik təyin olunması üçün ruhi xəstəxanada yatmaq tövsiyə edilib. Halbuki məsələ psixi xəstəliklə bağlı deyil. Belə hallarda vətəndaşın vəziyyətinin düzgün qiymətləndirilməsi və artıq prosedur tələblərlə üzləşdirilməməsi son dərəcə vacibdir” – deputat sonda qeyd edib.

Yaponiya hökuməti martın 2-si axşam saatlarından etibarən vətəndaşlarının İsraildən quru marşrutlarla təxliyəsinə başlamağı planlaşdırır. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Kyodo” agentliyi məlumat yayıb. Məlumata görə, Nazirlər Kabineti belə bir planın həyata keçirilməsi imkanını nəzərdən keçirir. Təxliyə yalnız könüllü şəkildə ölkəni tərk etmək istəyən şəxslərə şamil olunacaq.

ABŞ və İran arasında danışıqların pozulması və hərbi gərginliyin artmasının əsas səbəbi İsrailin fəaliyyəti olub. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib. Onun sözlərinə görə, Türkiyə və regiondakı digər ölkələr vəziyyəti tənzimləmək üçün bütün səylərini göstəriblər.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ-ın İrana endirdiyi zərbələrə münasibət bildirərək Vaşinqtonun qətiyyətli addımlar atmasının vacib olduğunu deyib. Sozcu.az xəbər verir ki, bununla yanaşı, o, qarşıdurmanın daha geniş müharibəyə çevrilməməsinin önəmli olduğunu vurğulayıb. Zelenski sosial şəbəkə paylaşımında qeyd edib ki, “ABŞ qətiyyət göstərdiyi zaman qlobal cinayətkarlar zəifləyir” və bu mesajın Rusiyaya da aid olduğunu bildirib. O xatırladıb ki, Tehran Moskvanın yaxın müttəfiqidir və İran Rusiyaya minlərlə “Shahed” tipli pilotsuz uçuş aparatı verib. Zelenskinin sözlərinə görə, Rusiya müharibə dövründə Ukraynaya qarşı 57 mindən çox bu tip PUA istifadə edib. Ukrayna lideri həmçinin İran xalqının “terrorçu rejimdən xilas olmaq şansı”nın ədalətli olduğunu qeyd edib və mümkün qədər insan həyatının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. (Reuters)

ABŞ, İsrail və İran arasında müharibənin sülh və beynəlxalq təhlükəsizlik üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Sozcu.az CNN-ə istinadən xəbər verir ki, bunu Fransa Prezidenti Emmanuel Makron deyib. E.Makron mövcud eskalasiyanı hamı üçün təhlükəli adlandıraraq, gərginliyin dərhal dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb: “Regionda vəziyyətin daha da pisləşməsi qlobal təhlükəsizliyə mənfi təsir göstərə bilər”. Qeyd edək ki, İsrail müdafiə naziri İsrail Katz ölkəsinin İrana qarşı qabaqlayıcı zərbələr endirməyə başladığını açıqlayıb. ABŞ ordusu İsrailin hücumuna dəstək verir.

İran Prezidenti Masud Pezeşkianin oğlu Yusif Pezeşkian "Mehr" agentliyinə açıqlamasında bildirib ki, atam sağ-salamatdır və başına yönələn sui-qəsd cəhdi uğursuz olub. *** 11:43 Pezeşkian hücumlardan zərər çəkməyib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə Mehr agentliyi məlumat yayıb. "İran prezidenti İsrail və ABŞ-nin hücumları nəticəsində xəsarət almayıb" - deyə açıqlamada bildirilib.