Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında Hesablama Palatasının 2025-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabat müzakirə olunub. Sozcu.az-ın məlumatına görə, Hesablama Palatasının sədri Vüqar Gülməmmədov deyib ki, dövlət qurumlarında daxili nəzarət zəifdir, tikinti və satınalmalarda boşluqlar var.    Onun sözlərinə görə, aparılan nəzarət tədbirlərinin nəticələri dövlət qurumlarında bir sıra sistemli problemlərin və əsas risklərin mövcudluğunu göstərir. Palata sədri bildirib ki, əsas problemlərdən biri qurumlarda daxili nəzarət mühitinin və daxili audit mexanizmlərinin ya zəif olması, ya da ümumiyyətlə işləməməsidir. Onun sözlərinə görə, bəzi hallarda isə nəzarət sisteminin ayrı-ayrı elementləri kifayət qədər effektiv fəaliyyət göstərmir. Vüqar Gülməmmədov vurğulayıb ki, daxili nəzarət kənar dövlət maliyyə nəzarəti üçün ilkin və əsas element hesab olunur. O qeyd edib ki, tikinti sahəsində görülən işlərin dəyərinin hesablanması metodologiyasında boşluqlar qalmaqdadır və bu məsələ uzunmüddətli problemlərdən biri kimi aktuallığını saxlayır. Bununla yanaşı, tikintisi başa çatmış və istifadəyə hazır olan obyektlərin istismara qəbulunda gecikmələr müşahidə olunur. Palata sədrinin sözlərinə görə, dövlət sektorunda əməyin ödənişi sahəsində qurumlararası disproporsiyalar da mövcuddur. Eyni zamanda, bəzi sahələr üzrə xərc normalarının olmaması və ya yenilənməməsi büdcə vəsaitlərinin səmərəsiz istifadəsinə və təyinatının dəyişdirilməsinə şərait yaradır. Vüqar Gülməmmədov bildirib ki, bir mənbədən satınalma üsulu bəzi hallarda vaxta qənaət etsə də, ehtimal olunan qiymətin hesablanmaması son nəticədə vəsaitlərin artıq xərclənməsi riskini artırır. O əlavə edib ki, nəticə əsaslı dövlət sifarişi münasibətlərinin tam formalaşmaması da problemlər sırasındadır. Bu isə dövlət vəsaitlərinin nəticəyə yönəlmədən xərclənməsinə gətirib çıxarır. Palata sədri həmçinin qeyd edib ki, bəzi hallarda hüquqi aktların tələblərinə əməl olunmur, aktiv və öhdəliklərin inventarizasiyası ya ümumiyyətlə aparılmır, ya da müəyyən edilmiş müddətlərə riayət edilmir. Bundan başqa, konsolidə edilmiş maliyyə hesabatlarının tərtibi zamanı müxtəlif qurumlar tərəfindən fərqli beynəlxalq standartların tətbiq edildiyi, bəzi qurumların isə yeni mühasibat uçotu standartlarına tam keçmədiyi diqqətə çatdırılıb. Vüqar Gülməmmədov sonda bildirib ki, mövcud hüquqi tənzimləmələrə baxmayaraq, fəaliyyətin qiymətləndirilməsi metodologiyası, gəlir və xərc nəticələrinin təhlili kimi mexanizmlər praktikada yetərincə tətbiq olunmur.

Satınalmaların 30%-i icra olunmur, daxili nəzarət zəifdir. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirə olunan Hesablama Palatasının 2025-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabatında Palatanın sədri Vüqar Gülməmmədov deyib.    Onun sözlərinə görə, 2025-ci ildə dövlət satınalmalarının vaxtında keçirilməsində ciddi problemlər müşahidə olunub. Satınalmalar rüblər üzrə qeyri-bərabər paylanıb və əsas cəmləşmə ilin sonuna təsadüf edib. “Satınalmaların 60%-i ilin birinci yarısında, 31,2%-i isə dördüncü rübdə həyata keçirilib”, – deyə Palata sədri bildirib. O qeyd edib ki, müsabiqə əsaslı satınalma aparmış 1430 təşkilatın 913-də (64%) bu proses yalnız ikinci rübdən başlayıb. Təxminən 130 təşkilat ilk satınalmanı iyun ayında, 70-dən çox təşkilat isə sentyabrda həyata keçirib. Vüqar Gülməmmədov əlavə edib ki, qurumların təqdim etdiyi ilkin məlumatların təhlili göstərir ki, hesabat ilində bağlanmış müqavilələrin təxminən 30%-i tam icra olunmayıb. Palata sədri satınalmaların nəticələrinin qiymətləndirilməsi sahəsində də ciddi çatışmazlıqların olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, demək olar ki, heç bir təşkilat bu istiqamətdə sistemli fəaliyyət göstərmir. Bundan başqa, nəzarət tədbirləri göstərib ki, qurumların cəmi təxminən 10%-ində daxili nəzarət sistemi etibarlı və səmərəli hesab oluna bilər. Bununla yanaşı, Vüqar Gülməmmədov son illərdə dövlət satınalmaları sahəsində şəffaflığın artırılması və izlənəbilirliliyin gücləndirilməsi istiqamətində müəyyən islahatların həyata keçirildiyini də qeyd edib.

Satınalmaların yarıdan çoxu bir mənbədən həyata keçirilib. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirə olunan Hesablama Palatasının 2025-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabatında Palatanın sədri Vüqar Gülməmmədov deyib.    Vüqar Gülməmmədov bildirib ki, 2025-ci ildə keçirilmiş nəzarət tədbirləri çərçivəsində 3560 satınalma (3,8 milyard manatlıq) araşdırılıb və 32 auditdə qanunvericiliyin pozulması halları aşkarlanıb. Onun sözlərinə görə, satınalmaların yarıdan çoxu – 2119-u (təxminən 2 milyard manatlıq hissə) müsabiqəsiz, yəni bir mənbədən satınalma üsulu ilə həyata keçirilib. Palata sədri əlavə edib ki, 13 qurumda 30 halda müqavilələrdən artıq xərclərə yol verilib. O vurğulayıb ki, satınalma müqavilələrində qiymət dəyişiklikləri ilə bağlı pozuntular ümumi halların təxminən üçdə birini təşkil edir və bu, risklərin mövcudluğunu göstərir.

2025-ci ildə 36 auditdə büdcə idarəetməsində nöqsanlar aşkarlanıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirə olunan Hesablama Palatasının 2025-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabatında Palatanın sədri Vüqar Gülməmmədov deyib.    Onun sözlərinə görə, 2025-ci ilin iş planına uyğun keçirilmiş 36 audit və analitik fəaliyyət zamanı büdcə vəsaitlərinin idarə edilməsində müxtəlif nöqsanlar müəyyən edilib. Bu nöqsanlar əsasən gəlir və xərc planlarının proqnozlaşdırılması, vəsaitlərin icrası, əməyin ödənişi və xərclər üzrə normativ və prosedurlara əməl olunmaması ilə bağlı olub. Palata sədri bildirib ki, dövlət vəsaitlərinin planlaşdırılması və icrası prosesinin müxtəlif mərhələlərində problemlər qalmaqdadır. O qeyd edib ki, bəzi təşkilatların proqnozlaşdırma prosesinə lazımi diqqət ayırmaması icra faizinin aşağı olmasına, vəsaitlərin təyinatının dəyişdirilməsinə və bəzi hallarda kassa icrası göstəricilərinin təhrifinə səbəb olur. Bununla yanaşı, əvvəlki illərlə müqayisədə xəzinədənkənar qalıqların azalması müsbət hal kimi qiymətləndirilib.

Hesablama Palatası 2025-ci ildə Azərbaycanda büdcə icrası və layihəsi üzrə 299,1 milyon manatlıq uyğunsuzluq aşkarlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "Hesablama Palatasının 2025-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabat"da bildirilir. Sənəd Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilir. Hesabat əsasən, 2024-cü ilin dövlət büdcəsinin icrasına rəy üzrə uyğunsuzluqlar arasında dövlət büdcəsi gəlirlərinin iki uçotu üzrə fərq 6,8 milyon manat təşkil edib. Xərclərin funksional təsnifatında uyğunsuzluqlar 290 milyon manat, tanınmayan gəlirlər isə 2,4 milyon manat olub. Eyni zamanda, ləğv edilmiş hüquqi aktlara görə tutulmuş dövlət rüsumlarının məbləği 5,3 milyon manat göstərilib, bölgüsü aparılmamış xərclərin təyinatı üzrə istifadə edilməməsi və ya uyğun olmayan istiqamətlərə yönəldilməsi isə 45 milyon manat təşkil edib. 2026-cı ilin dövlət büdcəsinin layihəsinə rəy üzrə hesablamalarda da uyğunsuzluqlar müəyyən edilib. Belə ki, xərclərin VBT-yə uyğun nəzərdə tutulmaması ilə bağlı uyğunsuzluqlar 236,3 milyon manat olub. Bundan əlavə, layihəyə təsir edən uyğunsuzluq məbləği 160,4 milyon manat təşkil edib. İqtisadi təsnifat üzrə icmal büdcə xərclərində uçota alınan ümumi uyğunsuzluq məbləği isə 299,1 milyon manat göstərilib. Hesabata əsasən, büdcə prosesi üzrə ümumilikdə 136 tövsiyə verilib. Onlardan 60-ı 2024-cü ilin dövlət büdcəsinin icrasına rəy, 7-si Dövlət Neft Fondunun 2024-cü il büdcəsinin icrasına rəy, 38-i 2026-cı ilin dövlət büdcəsinin layihəsinə rəy, 11-i İşsizlikdən Sığorta Fondunun 2026-cı il büdcəsinin layihəsinə rəy, 12-si DSMF-nin 2026-cı il büdcəsinin layihəsinə rəy, 8-i isə Dövlət Neft Fondunun 2026-cı il büdcəsinin layihəsinə rəy üzrə təqdim edilib.

"Əgər Vaşinqton beynəlxalq normalara riayət edərsə və Tehranın qırmızı xətlərini nəzərə alsa, İran ABŞ ilə ədalətli bir razılığa gələ biləcək". Sozcu.az xəbər verir ki, bu sözləri ABŞ Prezidenti Məsud Pezeşkian deyib. O, bildirib ki, bizim qırmızı xəttimiz İran xalqının milli maraqları və hüquqlarıdır: "İran regionda sülhü və davamlı təhlükəsizliyi təmin edəcək balanslı və ədalətli bir razılığa gəlməyə tam hazırdır".

Nigeriya hərbçilərinin ölkənin şimal-şərqindəki Yobe ştatında bazara endirdiyi aviazərbə nəticəsində ən azı 200 nəfər həlak olub. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "Röyters" agentliyi məlumat yayıb. Qeyd olunur ki, zərbə "Boko Haram" terror qruplaşmasının yaraqlılarının yerləşdiyi Cilli kəndindəki bazara endirilib.

ABŞ İranla danışıqlardan sonra Hörmüz boğazında blokada tətbiq etməyə hazırlaşır, lakin Böyük Britaniya bu əməliyyata qoşulmayacaq. Bu barədə "Sky News" məlumat yayıb.

İran ABŞ-la danışıqlarda uranın zənginləşdirilməsini dayandırmaq tələbini qəbul etməyib. Bu barədə "Reuters" məlumat yayıb. Məlumata görə, Tehran həmçinin Hörmüz boğazını tam açmaqdan və regiondakı müttəfiq qüvvələrə dəstəyi dayandırmaqdan imtina edib.

ABŞ İranı bir gün ərzində tam məhv edə bilər. Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Fox News”-a müsahibəsində bildirib. “İranı bir günə məhv edə bilərdim. Bir saat ərzində onların bütün enerji sistemini - hər şeyi, bütün elektrik stansiyalarını sıradan çıxara bilərdim. Ancaq bu, çox ciddi məsələdir”, — deyə Donald Tramp vurğulayıb.

ABŞ hərbi qüvvələri Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsinə hazırlıq işlərinə başlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Mərkəzi Komandanlığı məlumat yayıb. Bildirilib ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus "USS Frank E. Peterson" və "USS Michael Murphy" esminesləri Hörmüz boğazından keçərək Fars körfəzində əməliyyata başlayıb. Qeyd olunub ki, bu addım boğazın minalardan tam təmizlənməsinə yönəlmiş genişmiqyaslı missiyanın tərkib hissəsidir.

44 günlük Vətən müharibəsinin qazisi Ülvi Xasayzadə gənc yaşında vəfat edib. Bu barədə "Yeni Sabah"a onun yaxınları məlumat verib.  Qazinin ölüm səbəbi açıqlanmayıb.  Aprelin 16-da onun 27 yaşı tamam olacaqdı. Qeyd edək ki, 1999-cu il təvəllüdlü Xasayzadə Ülvi Əlisəfa oğlu əslən Qubadlının Dəmirçilər kəndindəndir. O, Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Cəbrayıl və Qubadlı rayonlarının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə fəal iştirak edib, qəhrəmanlıq, igidlik və şücaət göstərib.  Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə "Qubadlının azad olunmasına görə", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Cəbrayılın azad olunmasına görə" və “Hərbi xidmətlərə görə” medalları ilə təltif olunub. Ü Xasayzadə evin tək övladı və subay idi. Allah rəhmət eləsin!

Son illər Bakının müxtəlif ərazilərində təbii su hövzələrinin doldurulması və həmin sahələrin tikinti məqsədilə satılması faktları tez-tez gündəmə gəlir. Bu proses təkcə ekoloji mühit üçün deyil, həm də gələcəkdə həmin ərazilərdə yaşayan insanlar üçün ciddi risklər yaradır. Sabunçu rayonunun Maştağa qəsəbəsində baş verən son hadisə bu problemin nə qədər aktual və təhlükəli olduğunu bir daha göstərir. Məlumata görə, Maştağa qəsəbəsinin "Sovxoz Ramana" adlanan ərazisində yerləşən su hövzəsinin bir hissəsinin qanunsuz şəkildə doldurulması faktı aşkar edilib. Araşdırmalar zamanı müəyyən olunub ki, əsasən gecə saatlarında daşınan bərk və qarışıq süxur tullantıları vasitəsilə su hövzəsinin 0,34 hektarlıq hissəsi doldurulub və bununla da akvatoriya süni şəkildə kiçildilib. Məsələ ilə bağlı araşdırma aparılıb və fakt hüquqi qiymət verilməsi üçün aidiyyəti qurumlara təqdim olunub. Lakin məsələ təkcə bir gölün doldurulması ilə məhdudlaşmır. Şəhərin müxtəlif yerlərində analoji halların baş verdiyi barədə məlumatlar var. Bir sıra ərazilərdə göllərin və bataqlıqların doldurulması nəticəsində torpaq sahələri formalaşdırılır və sonradan həmin sahələr fərdi yaşayış evlərinin tikintisi üçün satılır. Qısa müddətdə əldə edilən bu qazanc uzunmüddətli ekoloji və sosial problemlərin yaranmasına səbəb olur. Sozcu.az mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetinin məqaləsini təqdim edir: Eyni ərazidə iki icraedici qurum problemi Daşınmaz əmlak bazarı üzrə ekspert Elnur Azadov bildirir ki, ölkədə su hövzələri ilə bağlı torpaq istifadəsi məsələlərində ciddi problemlər mövcuddur. Onun sözlərinə görə, bəzi ərazilər təbii xüsusiyyətlərinə görə qorunma zonasına daxildir və bu yerlərdə torpaqdan istifadə xüsusi qaydalarla tənzimlənməlidir. Lakin praktiki vəziyyət göstərir ki, müəyyən ərazilərdə vaxtaşırı qrunt sularının toplanması nəticəsində kiçik bataqlıqlar formalaşır, sonradan isə həmin sahələr qurudularaq torpaq kimi satışa çıxarılır. Ekspert qeyd edir ki, bu cür hallara xüsusilə bələdiyyə torpaqlarında tez-tez rast gəlinir. Bununla belə, məsuliyyətin konkret olaraq hansı qurumun üzərinə düşməsi məsələsi çox zaman açıq qalır. Ekspertin fikrincə, torpaq sahəsinin ilkin satışını həyata keçirən qurum bu prosesdə əsas məsuliyyət daşımalıdır: "Azərbaycan Respublikasının hüquqi-normativ sənədlərində qərarların yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilməsi nəzərdə tutulur. Lakin reallıqda ərazilərdə iki icraedici struktur - həm icra hakimiyyətləri, həm də bələdiyyələr fəaliyyət göstərir. Formal olaraq əsas icraedici qurum kimi yerli icra hakimiyyətləri qəbul edilir. Cəmiyyət isə bələdiyyələri əsasən torpaq satan qurum kimi tanıyır". E.Azadovun fikrincə, mövcud problemlərin əsas səbəblərindən biri eyni ərazidə iki icraedici strukturun fəaliyyət göstərməsidir. Bu, səlahiyyətlərin bölüşdürülməsində qeyri-müəyyənlik yaradır. Bələdiyyə sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi gecikir Ekspert xatırladır ki, hələ 2020-ci ildə bələdiyyələrin sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı tapşırıq verilib. Lakin aradan 5-6 il keçməsinə baxmayaraq, bu istiqamətdə işlərin cəmi 30-40 faizi tamamlanıb və proses hələ 50 faiz həddinə belə çatmayıb. Müsahibimizin fikrincə, sərhədlər tam müəyyən edildikdən sonra həmin torpaqlara rəsmi çıxarış verilməli, onların satışı və icarəsi ilə bağlı aydın və şəffaf strategiyalar hazırlanmalıdır. Əks halda, qanunvericilikdəki boşluqlar və səlahiyyət bölgüsündəki qeyri-müəyyənliklər torpaq idarəçiliyində problemlərin davam etməsinə səbəb olacaq. Dövlət qeydiyyatı olmayan əmlak satıla bilməz Məsələnin hüquqi tərəfini şərh edən hüquqşünas Ruslan Vəliyev deyir ki, bu kimi hallar hüquqi baxımdan dələduzluq kimi qiymətləndirilir. Qanunvericiliyə əsasən, belə əmlakların satışı mümkün deyil. Çünki hər hansı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı üçün həmin əmlakın əvvəlcə dövlət qeydiyyatına alınması və rəsmi çıxarışının olması tələb olunur. Hüquqşünas izah edir ki, əgər torpaq sahəsi su mühafizə zonasına düşürsə və ya tikinti üçün yararlı hesab edilmirsə, həmin ərazi üzrə dövlət qeydiyyatından imtina edilir. Bu halda torpaq sahəsi yaşayış və ya tikinti məqsədilə satıla bilməz. Hüquqşünas həmçinin bildirir ki, gölləri və ya su hövzələrini dolduraraq torpaq kimi satan şəxslər qanun qarşısında məsuliyyət daşıyırlar. Hər hansı su hövzəsini torpaqla doldurmaq həmin ərazi üzərində mülkiyyət hüququ yaratmır. Vizual qərarlar çökmə riskini artırır Memar Cahid Həsənov isə hesab edir ki, göllərin və bataqlıq ərazilərin doldurularaq istifadə edilməsi məsələsinə birtərəfli yanaşmaq düzgün deyil. Onun sözlərinə görə, dünya təcrübəsində uzun illər mövcud olmuş gölməçələrin və su hövzələrinin qurudulması, həmin ərazilərdə torpaqlaşma və möhkəmləndirmə işlərinin aparılması müasir texnologiyalar vasitəsilə mümkündür. Mütəxəssis qeyd edir ki, bu gün dünyada dənizin ortasında belə iri tikililərin inşa olunduğu layihələr mövcuddur. Lakin əsas məsələ həmin ərazinin texniki və geoloji baxımdan düzgün qiymətləndirilməsidir. Hər hansı su hövzəsinin doldurulmasından sonra həmin əraziyə yenidən suyun dolub-dolmaması, yeraltı suların vəziyyəti, torpağın dayanıqlığı və digər geoloji xüsusiyyətlər xüsusi analizlər və laboratoriya tədqiqatları əsasında araşdırılmalıdır. C.Həsənov vurğulayır ki, əgər bu proseslər yalnız vizual müşahidələrə əsaslanaraq həyata keçirilirsə, həmin ərazilərdə keyfiyyətli və təhlükəsiz tikintidən danışmaq mümkün deyil. Belə hallarda iqlim şəraiti, yeraltı suların hərəkəti və torpaq qatlarının xüsusiyyətləri nəzərə alınmadıqda, müəyyən müddətdən sonra ərazidə çökmə riski yaranır. Bu isə təkcə tikinti aparılan binalar üçün deyil, ümumilikdə həmin sahənin dayanıqlığı üçün ciddi təhlükə yarada bilər.

İsrail və Livan hökumətləri uzun illər davam edən gərginlikdən sonra ilk dəfə səfirlər səviyyəsində birbaşa danışıqlara hazırlaşır. Sozcu.az-ın “Al Hadath”a istinadən yaydığı məlumata görə, görüş aprelin 14-də Vaşinqtonda keçiriləcək. Bildirilir ki, danışıqlarda İsraili bu ölkənin ABŞ-dəki səfiri Yexiel Leyter, Livanı isə səfir Nada Hamade Moavad təmsil edəcək. Məlumata əsasən, rəsmi Vaşinqton görüş baş tutana qədər Livanın paytaxtı Beyrutun hərbi hücumlardan qorunması ilə bağlı xüsusi təhlükəsizlik zəmanəti verib. Bu diplomatik təşəbbüsün məqsədi bölgədə atəşkəsi möhkəmləndirmək və davamlı sülhə nail olmaqdır. Danışıqlar zamanı İsrail qoşunlarının Livanın cənubundan çıxarılması, “Hizbullah”ın tərksilah edilməsi, sərhəd mübahisələrinin həlli və məhbusların azad olunması kimi əsas məsələlərin müzakirəsi planlaşdırılır. Xatırladaq ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp aprelin 7-də İranla iki həftəlik müvəqqəti atəşkəs elan etsə də, İsrail Livanın cənubunda “Hizbullah”a qarşı əməliyyatlarını davam etdirib. Hazırda Vaşinqton və Beyrut rəsmiləri İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahudan birbaşa danışıqlar başlayana qədər hücumların müvəqqəti dayandırılmasını istəyiblər. Qeyd edək ki, bu gün Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ və İran nümayəndə heyətləri arasında da birbaşa görüş keçirilib.

ABŞ, İran və Pakistan nümayəndə heyətlərinin danışıqları bu axşam İslamabadda davam edib. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə "Fox News" telekanalı Ağ Evin yüksək vəzifəli nümayəndəsinə istinadən xəbər yayıb. Qeyd olunub ki, təmaslar dar tərkibdə davam edib. Daha əvvəl IRIB məlumatlı mənbəyə istinadən ABŞ nümayəndə heyətinin İslamabaddakı danışıqlar zamanı həddən artıq tələblər irəli sürdüyünü bildirmişdi. *** 21:27 ABŞ və İran rəsmiləri Pakistanın paytaxtı İslamabadda atəşkəs danışıqları aparmağa hazırlaşır. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Al-Jazeera” məlumat yayıb. Bildirilib ki, bu görüşlər 1979-cu il İslam inqilabından bəri iki ölkə arasında ən yüksək səviyyəli təmaslardan biridir. Məlumata görə, ABŞ-nin Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens danışıqlar ərəfəsində Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şəriflə görüş keçirib. İran nümayəndə heyətinə isə parlament sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi daxildir. Pakistan rəsmiləri bildirir ki, ölkə Yaxın Şərqdə artıq altı həftədir davam edən müharibənin dayandırılması üçün ABŞ və İran arasında birbaşa danışıqlara vasitəçilik etməyə çalışır. *** 19:30 İslamabadda İran və ABŞ arasında keçirilən danışıqlar bəzi məsələlər üzrə ümumi müzakirə mərhələsini geridə qoyaraq texniki detallara keçib. Sozcu.az “Tasnim” Agentliyinə istinadən xəbər verir ki, eyni zamanda, danışıqların bir gün uzadılması ehtimalı ilə bağlı müzakirələr aparılır, lakin bu hələ təsdiqlənməyib. İlkin görüşlər və məsləhətləşmələrdən sonra İran və ABŞ nümayəndə heyətləri arasında dialoq artıq bəzi ümumi mövzuları keçərək konkret detallara və texniki müzakirələrə daxil olub. Buna uyğun olaraq, hər iki tərəfin ekspertləri müəyyən məsələlərin detallı aspektlərini araşdırır. Danışıqlar ilkin olaraq bir günlük sessiya kimi planlaşdırılsa da, ekspert səviyyəli müzakirələrin davam etdirilməsi üçün onların əlavə bir gün uzadılması ehtimalı mövcuddur. Lakin bu məsələ hələ yekunlaşdırılmayıb. *** 18:14 İran-ABŞ danışıqları İslamabadda başlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, barədə "Tasnim" məlumat yayıb. Qeyd edilib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə baş tutan danışıqlar zamanı müzakirə edilən mövzular arasında Livanda atəşkəsin təmin edilməsinə İsrailin məcbur edilməsi, ABŞ-ın İranın aktivlərinin azad etməsi kimi məsələlər də daxildir.

İranın paytaxtı Tehrana hava hücumu həyata keçirilir. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Nournyus” nəşri məlumat yayıb. Məlumata görə, Tehranda hava hücumundan müdafiə sistemləri işə düşüb. Hava hücumundan müdafiə sistemlərinin səsləri Tehranın mərkəzi və qərb rayonlarında eşidilir. Sistemin işə düşməsinin səbəbi açıqlanmayıb. “Mehr” agentliyi də 12 saatlıq atəşkəs rejiminin pozulduğunu, Tehran və Kərəcə hava zərbələri endirildiyini bildirib. Bundan əlavə, İsfahan və Əhvaz üzərində də qırıcı təyyarələrin uçuşlar həyata keçirdiyi qeyd edilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp mediada ABŞ–İran danışıqları ilə bağlı məlumatları tənqid edib və vəziyyətin nəzarət altında olduğunu bildirib. Sozcu.az xəbər verir ki, Tramp bu barədə açıqlamasında qeyd edib ki, guya danışıqlarla bağlı yayılan müxtəlif razılaşma, siyahı və məktublar prosesə heç bir aidiyyəti olmayan şəxslər tərəfindən hazırlanır. Onun sözlərinə görə, bu cür məlumatları yayanlar “fırıldaqçılar, şarlatanlar və daha pisləridir” və aparılan federal araşdırma başa çatdıqdan sonra onların ifşa olunacağı gözlənilir. Tramp vurğulayıb ki, ABŞ üçün qəbul edilə bilən yalnız bir sıra əsas şərtlər mövcuddur və bu məsələlər danışıqlar çərçivəsində bağlı qapılar arxasında müzakirə olunur. O, əlavə edib ki, həmin şərtlər atəşkəs razılaşmasının əsasını təşkil edir və kifayət qədər məntiqli olduğu üçün asanlıqla həll edilə bilər. Prezident, həmçinin CNN telekanalını da tənqid edərək bildirib ki, kanal etibarsız mənbəyə istinadla məlumatlar yayır.

Qətər Müdafiə Nazirliyi ölkə ərazisinin kütləvi hücuma məruz qaldığını açıqlayıb. Sozcu.az xəbər verir ki, rəsmi məlumatda hücumun İran tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilir. Qeyd olunub ki, ölkə ərazisinə 7 ədəd ballistik raket və bir neçə zərbə tipli pilotsuz uçuş aparatı ilə hücum edilib. Hazırda dağıntıların miqyası və mümkün itkilərlə bağlı məlumatlar dəqiqləşdirilir. Rəsmi Doha hücuma görə məsuliyyəti Tehranın üzərinə qoyur. Bu hadisə regionda vəziyyəti daha da gərginləşdirərək böyükmiqyaslı hərbi qarşıdurma riskini artırır.

BMT baş katibinin Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Jan Arno çərşənbə günü İrana səfər edib. Sozcu.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, o, səfər çərçivəsində İran rəsmiləri ilə görüşlər keçirəcək. Məlumata görə, Arno bu görüşlərdə İran tərəfinin mövcud vəziyyətə münasibətini və gələcək perspektivlərə baxışını öyrənəcək. O, həmçinin Pakistan və digər ölkələrin vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmanı yüksək qiymətləndirib. Bu razılaşma müvəqqəti atəşkəsi nəzərdə tutur və danışıqlar üçün imkan yaradır, diplomatik prosesə yol açır. BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş də atəşkəsi müsbət qarşılayıb və tərəfləri beynəlxalq hüquqa uyğun şəkildə öhdəliklərinə əməl etməyə çağırıb.

İran İsrailin atəşkəsi pozmasından sonra Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkətini dayandırıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu haqda “Fars” agentliyi məlumat yayıb. “İsrailin Livana hücumlarından sonra Hörmüz boğazı ilə gəmilərin hərəkəti dayandırılıb”, - məlumatda deyilir. Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl İranın XİN rəhbəri Seyid Abbas Əraqçi İsrailin atəşkəsi pozduğunu iddia etmişdi.

Bakıda sürücü sükan arxasında vəfat edib. Sozcu.az xəbər verir ki, hadisə Binəqədi rayonu Biləcəri qəsəbəsində baş verib. Belə ki, Bakı şəhər sakini 1972-ci il təvəllüdlü Ləyaqət Vəliyev “Toyota” markalı avtomobilini idarə edərkən qəfil ölüb. Onun ürək çatışmazlığından həyatını itirdiyi bildirilib. Hazırda faktla bağlı araşdırma aparılır.

Bu il keçiriləcək sertifikasiya imtahanına tarix fənni də daxildir. Ancaq artıq indidən bəzi tarix müəllimləri narahatdırlar ki, imtahan çətin keçəcək və nəticədə kəsilənlərin sayı çox olacaq. Maraqlıdır, tarix fənni üzrə sertifikasiyaya cəlb olunacaq müəllimlərin aqibəti necə olacaq? Sozcu.az xəbər verir ki, "AzEdu.az"a mövzu ilə bağlı açıqlama verən təhsil eksperti Ramin Nurəliyev qeyd edib ki, tarix fənni üzrə imtahan da digər fənlərlə təxminən eyni səviyyədə olacaq: “Ümumiyyətlə, mən sertifikasiya imtahanına belə baxıram ki, müəllim bu imtahandan qorxmamalıdır. Çünki müəllim şagirdin qarşısına çıxır və onun biliyi, bacarığı yüksək səviyyədə olmalıdır ki, şagirdə lazım olan məlumatları düzgün şəkildə ötürə bilsin. Ona görə də hər bir fənn müəllimi öz ixtisası üzrə sertifikasiya imtahanına daim hazır olmalı, qorxmamalı və çəkinməməlidir. Əksinə, müəllim düşünməlidir ki, bu imtahanda daha yaxşı nəticə əldə edərək əməkhaqqına əlavə qazansın. Bildiyiniz kimi, sertifikasiya nəticələrinə görə 10% və 35% əməkhaqqı artımı nəzərdə tutulur. Bu da müəllimlər üçün əlavə motivasiya olmalıdır. Hesab edirəm ki, tarix fənni üzrə imtahan da digər fənlərlə eyni səviyyədə olacaq. Çətinlik və ya asanlıq baxımından ciddi fərqin olacağını düşünmürəm. Çünki sualları hazırlayanlar hər fənn üzrə müvafiq metodik birliklərdir. Tarix fənni üzrə də suallar çətin, orta və asan səviyyədə balanslı şəkildə tərtib olunmalıdır. Digər fənlərdə necədirsə, tarix fənnində də eyni yanaşma tətbiq edilir. Mən sertifikasiya imtahanlarını dəstəkləyirəm. Bu proses bir reallığı ortaya qoydu: bəzi müəllimlərin öz ixtisası üzrə ali təhsili yoxdur və ya ixtisasından kənar sahə üzrə təhsil alaraq müəllimlik edirlər. Hətta ixtisası üzrə müəllim olanların bir qisminin də öz sahəsini yetərincə yaxşı bilmədiyi üzə çıxdı. Biz hər birimiz övladımızı məktəbə göndərəndə istəyirik ki, ona savadlı, peşəkar müəllim dərs desin. Təhsil sistemi də bunu hədəfləyir: məktəblərdə güclü müəllimlər qalsın. Sertifikasiya imtahanlarının məqsədi də məhz budur. Müəllim hər zaman özünü inkişaf etdirməlidir. “Mən artıq müəllim oldum, kifayətdir” yanaşması doğru deyil. Dövr müasirləşir, texnologiya sürətlə inkişaf edir və müəllim də bu dəyişikliklərə uyğunlaşmalıdır. Nazirlik də müəllimlərin daim yenilənməsini və müasir tələblərə uyğun dərs keçməsini istəyir. Belə müəllimlər sertifikasiyadan uğurla keçəcəklər. Digərləri isə imtahandan keçə bilməyərək müəllimlik fəaliyyətindən uzaqlaşa bilərlər. Bu, hər sahədə olduğu kimi, ən bacarıqlının seçilməsi prinsipidir. Məqsəd öz ixtisasını yaxşı bilən, müasir texnologiyalarla işləməyi bacaran və dövrün tələblərinə uyğun dərs deyən müəllimləri məktəblərdə saxlamaqdır".

Azərbaycanda həyat yoldaşının xəyanəti hüquqi baxımdan müəyyən nəticələrə səbəb ola bilər. Bu hallarda zərər çəkmiş tərəf mənəvi təzminat tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmələrdə iddia qaldırmaqla şəxsi və ailə münasibətlərindən doğan hüquqlar qorunur. Mənəvi təzminatın miqdarı zərərin dərəcəsi və hadisənin təsiri nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Bu məsələ həm hüquqi, həm də sosial baxımdan əhəmiyyətli hesab olunur. Sozcu.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı vəkil Turan Abdullazadə Demokrat.az-a xəyanətə görə təzminat artıq Azərbaycanda mövcud olduğunu bildirib. "Yeni qərar 2026-cı ildən etibarən qüvvəyə minib və keçmiş xəyanətlərə aid deyil. Bu qərar qəbul edildikdən sonra baş verən münasibətlərə aiddir. Belə halda, ailə münasibətlərinə zidd olaraq xəyanətə uğramış tərəf, xəyanət edən şəxsi şəxsiyyət hüquqlarının pozulması faktı ilə bağlı məhkəməyə verə bilər. Əsas məsələ xəyanətin sübut edilməsidir. Bunun üçün video və fotomateriallar, yazışmalar və ya qeyri-rəsmi nikahdan övladı olan hallarda müvafiq sənədlər təqdim edilə bilər. Xəyanətə uğrayan tərəf məhkəməyə müraciət edərək şəxsiyyət hüquqlarının pozulması və ləyəqətin alçaldılması üzrə iddialarını qaldıra bilər". Vəkil deyib ki, mənəvi təzminat davasında şəxsin öz qiymətləndirməsinə əsasən təzminat məbləğini müəyyən etməsi mümkündür, amma məbləğ ağlasığmaz olmamalıdır: "Bu məbləğ 10–20 min manat arasında ola bilər. Bu zaman şəxsin yaşı, cinsi, həssaslıq dərəcəsi və mənəvi sarsıntının dərəcəsi nəzərə alınır. Müraciətin vaxtı da məhkəmə prosesində vacibdir. Dərhal müraciət olunarsa, məhkəmə təsirli hesab edir, amma bir neçə il sonra müraciət edilsə, mənəvi zərbənin dərəcəsi və məhkəmənin inamı azala bilər. Qanunla boşanmaq şərt hesab olunmasa da, şəxs boşanmırsa, xəyanəti daxilən qəbul etmiş sayılır", - deyə vəkil bildirib.

Səudiyyə Ərəbistanı İranın mümkün raket və ya dron hücumları səbəbindən Ər-Riyadın əsas maliyyə rayonunu boşaldıb. Sozcu.az xəbər verir ki, bu barədə “Semafor” məlumat yayıb. Məlumata görə, rayondakı şirkətlərə işçilərini ərazidən köçürmək tapşırılıb.