Azərbaycanda 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü qeyd olunur

Qadınların kişilərlə bərabər hüquqlu olmaq yolunda verdiyi mübarizənin təmsili başlanğıcı olaraq, 8 Mart 1857 -ci ildə ABŞ-ın Nyu-York şəhərində geyim sektorunda çalışan yüzlərlə qadının aşağı maaşa, uzun çalışma saatlarına, eyni zamanda pis iş şəraitinə etiraz olaraq tətil etməsi qəbul edilir.

Bu hadisələrdən 52 il sonra Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən Qadın Sosialist İnternasyonalının qurultayında 1857-ci ilin 8 martında Nyu-Yorkda başlayan mübarizənin, qadın hüquqlarının genişləndirilməsi və qadın həmrəyliyinin simvolu olaraq hər il Qadın günü olaraq qeyd olunması qərarlaşdırıldı. 1975-ci il, dünya qadınları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məhz bu il, Beynəlxalq Qadınlar ili olaraq tarixə keçdi. Həmin ilin beynəlxalq qadın ili elan edilməsindən sonra BMT, 1975-ci ilin 8 martını ilk dəfə Beynəlxalq Qadınlar Günü olaraq keçirtdi. İki il sonra isə BMT-nin ümumi qurultayında 8 Mart, qadın hüquqları və beynəlxalq sülh günü olaraq qəbul edildi. Beynəlxalq Qadınlar Günü, eyni zamanda qadın hüquqlarının genişləndirilməsinin və bu günkü qadının daha azad olmasının tarixi səbəblərinin xatırlanması üçün də xüsusi gündür. Bir çox inkişaf etmiş ölkədə qadın azadlıq və hüquqları ön planda olsa da , ölkəmizdə və inkişaf etməkdə olan digər ölkələrdə qadın hüquqlarına münasibət istənilən səviyyədə deyil. Heç olmasa ildə bir dəfə 8 mart münasibəti ilə qadın hüquqlarının ölkəmizdə xatırlanması bizim üçün əhəmiyyət daşıyır. Bütün dünya səviyyəsində də qadına göstərilən qayğı, yetəri qədər deyil. Dünyadaki ən yoxsul insanların böyük bir qismi qadınlardır. Hər hansı bir təhsil almamış insanların da böyük əksəriyyətini qadınlar təşkil edir. Bu gün ölkəmizdəki qadınlar, qarşı cinsə nisbətdə 25-50 faiz arasında daha az maaşla çalışmaqdadırlar.

Bu günün Beynəlxalq Qadınlar Günü olmasına səbəb olan hadisələri tarixi ardıcıllıqla veririk:

8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Bayramı

1857-ci il Nyu-York: Qadınlar, 12 saatlıq günlük çalışma saatına və aşağı maaşa etiraz olaraq nümayiş keçirdilər. Polis aksiyanın uzun sürməsinə izin verməyərək nümayişi dağıtdı. 1908-ci il Nyu-York: 15000 qadın, daha qısa çalışma saatı, daha yaxşı gəlir və səs vermə hüququ üçün nümayiş keçirdi . Nümayişdə ayrıca ilk dəfə olaraq dekret icazəsi istəyən qadınların şüarı “ Çörək və Gül ” idi. Çörək həyat eşqini, qarın toxluğunu, gül isə daha rifah həyat tərzini infadə edirdi. 1909-cu il: Avropadaki qadınlar, Fevral ayının son bazar gününü, Fevralın 28-ini ilk qadın günü olaraq keçirdi. 1910-cu il: Clara Zetkin adlı bir alman sosialist qadın, Qadın Sosialist İnternasiyonalında Dünya Qadınlar Günü olmasını təklif etdi və bu təklifi qəbul edildi. 1911-ci il: Kophenagen qərarından sonra ilk dəfə 19 Martda Avstriya, Danimarka, Almaniya və İsveçrə də qeyd edildi. 1917-ci il: Çar Rusiyasında qadınlar, pis həyat tərzinə qarşı ” çörək və sülh ” adlı nümayiş keçirdilər. 8 Martda olan bu tə`til, daha sonra digər Avropa ölkələrində də qeyd edilməyə başlandı. 1977-ci il: Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ümumi Qurultayında 8 mart, Qadın hüquqları və Dünya Barışı günü olaraq qəbul edildi.