Qarabağ minalardan nə vaxt təmizlənəcək? – 22 ildən sonra…

Vətən müharibəsi başa çatdıqdan sonra məcburi köçkünlərin öz yurd-yuvalarına nə vaxt qayıdacağı ən çox müzakirə olunan məsələlərdəndir. Prosesin yubanmasına səbəb olan əsas amilllərdən biri ərazilərdə minaların və partlamamış döyüş sursatlarının olmasıdır ki, bu da hər bir insan həyatı üçün təhlükəlidir. Sözügedən ərazilərin təmizlənməsi üçün Rusiya, Türkiyə və Şotlandiyadan ölkəmizə minatəmizləmə texnikaları gətirilib. Həmin texnikaların köməkliyi ilə azərbaycanlı, türk və rus mütəxəssislər hər gün müəyyən ərazini mina və partlamamış sursatlardan təmizləyirlər. İddialara görə, hazırda işğaldan azad olunmuş ərazilərin tamamilə minalardan təmizlənməsinə 10-12 il vaxt lazım olacaq. Maraqlıdır, ərazilərin minalardan təmizlənməsinin 10-12 il vaxt aparmasına səbəb nədir?

Məsələ ilə bağlı Yenisabah.az-a danışan hərbi ekspert Ədalət Verdiyev qeyd edib ki, proseslər sadəcə minanı tapıb götürməklə bitmir:

“Mina onunla münasibətdə olan insandan maksimum diqqətli olmağı tələb edir. Əfqanıstanda müharibə 1979-cu ildə başlayıb, amma hələ də partlamamış sursatlardan insanlar əziyyət çəkir, orada bu səbəblə təkcə 1 milyon insan əlil olub. Dünyada son 7 ildə sadəcə Mozambik 22 ildən sonra minaların təmizlənib başa çatdığını elan edə bilib. İkinci Dünya müharibəsindən sonra hələ də Rusiyanın və Avropanın müxtəlif yerlərində sursatlar tapılır. Bosniya və Hersoqavinada, o cümlədən digər keçmiş Yuqoslaviya ölkələrində hələ də sursatlar təmizlənir. Bu, əziyyətli və keşməkeşli müddətdir, resurs tələb edən prosesdir. Çox insanı gətirib oraya tökməklə deyil. Bunları idarə etmək lazımdır. Proseslər sadəcə minanı tapıb götürməklə bitməz. Onlar sektorlara bölünür. Kimin harada, necə işləyəcəyi müəyyən edilir. Tapılan sursatların texniki ekspertizası keçirilir. Yəni kifayət qədər həcmli bir prosesdir. Amma görünən odur ki, Azərbaycan sözügedən ölkələrdən fərqli olaraq həm tərəfdaş ölkələri, həm Avropanı, həm öz qüvvələrini cəlb edir. Bundan başqa Azərbaycan mühəndis istehkam taborları yaratdı. Ərazilərin Minalardan Təmizlənmə üzrə Milli Agentliyinin tərkibini genişləndirdi. Bu insanlar sadəcə elan verməklə qəbul etmək olmur. Onların hazırlıq mərhələsi də uzun müddət davam edir. Buna görə də tələsmək lazım deyil”.

Həmsöhbətimiz prosesin maksimum tez başa çatması üçün dövlətin əlindən gələni etdiyini vurğulayıb:

“Çünki oradakı infrastrukturun qurulması insanların qayıtması ilə mümkün olacaq. Dünya təcrübəsində bu sahədəki ən sürətli proseslər bəlkə də bizdə gedir”.

Facebook Comments