Xəbər lenti

nemeteliyeb.jpg
Nemət Əliyev, iqtisadçı ekspert

Dövlət zəmanəti ilə cəlb olunan borclarla birlikdə dövlətin ümumi borcu 22 milyard dollara yüksəlib. Bu borc məbləği ölkəmizdə bir il ərzində istehsal olunan ÜDM-in 50 faizi qədər, Dövlət Neft Fondunda toplanmış ehtiyatların hazırkı səviyyəsinin 61 faizi qədərdir.

Azərbaycan kimi bir ölkə üçün borc məbləğinin bu səviyyəyə yüksəlməsi sözün həqiqi mənasında fəlakətdir. Vəziyyət düşündüyümüzdən də ağırmış. Belə bir vəziyyətdə Dövlət Neft Fondunun ehtiyatları ilə çox da öyünməyə dəyməz.

Hesablama Palatasının gələn ilin dövlət büdcəsinə yazdığı Rəydən belə məlum olub ki, cari ilin yeddinci ayının əvvəlinə olan vəziyyətə görə dövlət zəmanəti ilə alınaraq dövlət təşkilatlarına ötürülmüş xarici borc məbləği 5,1 milyard dollar, daxili borc məbləği isə 15,565 milyard manat təşkil edib. Birbaşa hökumət xətti ilə cəlb olunmuş xarici borc məbləğinin 7,173 milyard dollar, daxili borc məbləğinin isə 798 milyon manat olmasını da nəzərə almaq lazımdır. Beləliklə, dövlətin zaminliyi ilə alınan borcları da nəzərə alsaq, xarici borc məbləğinin 12,273 milyard dollar, daxili borc məbləğinin 16,363 milyard manat olması aydınlaşar. Əgər Mərkəzi Bankın bu günə olan rəsmi məzənnəsi (1 dollar = 1,7002 manat) ilə çevirib ümumiləşdirsək, dövlətin ümumi borc məbləği 21,897 milyard dollar və ya 37,229 milyard manat hesablanır. Bu borc məbləği illik ÜDM-in yarısı qədər vəsaitdir.

Belə məlum olur ki, ölkə analoqu olmayan şərtlərlə idarə olunub. Həm on milyardlarla neft pulları xərclənib, həm də dövlət 50% həddində borclandırılıb. Əsl fəlakətdir bu! Son zamanların acı təcrübəsi göstərir ki, dövlətin zaminliyi ilə alınmış borclar bir qayda olaraq dövlət büdcəsi hesabına qaytarılır. Elə bu üzdən də xaricdən və daxildən cəlb olunaraq “Azərenerji”, “Azərsu”, “Azərkosmos”, “Baku Bus” və sair kimi dövlət təşkilatlarına ötürülmüş kredit vəsaitlərinin əksər hissəsinin yenə də büdcə vəsaiti hesabına qaytarılacağı və bunun da həm dövlət büdcəsi üçün, həm də əhali üçün ağır yükə çevriləcəyi şübhə doğurmur. Digər tərəfdən isə dövlət təşkilatlarında maliyyə vəsaitlərinin səmərəli idarəçiliyi yox səviyyəsindədir və bu təşkilatların indiki zamanda karlı fəaliyyət göstərməsi heç inandırıcı deyil. Onu qeyd etmək kifayətdir ki, ötən maliyyə təsərrüfat ilini “Azərenerji” ASC 109 milyon manat zərərlə, “Azərsu” ASC 613 milyon manat zərərlə, “Metropoliten” QSC 78,7 milyon manat zərərlə başa vurub. Digər dövlət təşkilatlarında da oxşar vəziyyətdir. Bu səbəbdən maliyyə vəziyyəti kəskin ağırlaşmış dövlət təşkilatlarının bu dərəcədə böyümüş borc məbləğlərini öz hesablarına vaxtlı-vaxtında geri qaytara bilmələri inandırıcı deyil.

Belə qaydada çox davam etmək mümkün olmayacaq. Az müddətdə ölkənin maliyyə ehtiyatları sürətlə əriyə bilər. Təcili, təxirə salınmaz tədbirlər görülməli, köklü islahatlara başlanmalıdır.

Bölmənin digər xəbərləri

21 Fevral 2018 Məcburi köçkünlərin aylıq müavinəti artırıldı –10 faiz...
20 Fevral 2018 Suriya ordusu Hələbdən Afrinə girmək istədi, Türkiyə F-16-ları havaya qaldırdı, atəş açdı –Lavrovdan bəyanat
19 Fevral 2018 "Hakimiyyətin namizədi İlham Əliyev, müxalifətin əsas namizədi özüməm" - Hafiz Hacıyev
18 Fevral 2018 ABŞ-ın iki eskadra mina gəmisi Qara dənizə daxil olub
18 Fevral 2018 Bu yollarda sürət həddi endirildi (XƏBƏRDARLIQ)
18 Fevral 2018 Sarkisyan Azərbaycan dilində danışdı
18 Fevral 2018 ABŞ-ın rəsmən ittiham etdiyi 13 Rusiya vətəndaşının adları açıqlandı – SİYAHI
17 Fevral 2018 MSK daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürülməsini təsdiq etdi
14 Fevral 2018 Prezidentliyə iddialıların sayı artır - 11 namizəd
13 Fevral 2018 Rəsul Quliyev kimin dəyirmanına su tökür...?
10 Fevral 2018 Qazax rayonunda xanım Jurnalist aclıq aksiyasına başladı
10 Fevral 2018 Pensiyalar nə qədər artıb?
06 Fevral 2018 Pentaqon iki variantdan birini SEÇDİ – ABŞ-Türkiyə MÜHARİBƏSİ YAXINLAŞIR
05 Fevral 2018 MSK yeni iclas təyin etdi –Növbədənkənar prezident seçkiləri ilə bağlı qərar verəcək
05 Fevral 2018 ADP İdarə Heyəti toplandı –Növbədənkənar seçki ilə bağlı hakimiyyətə çağırış edildi
05 Fevral 2018 Terrorçu əsirdən şok etiraf: Qərbdən gələn hərbçilər...
05 Fevral 2018 Ərdoğan Roma Papası ilə görüşdü –59 ildən sonra Türkiyə rəhbəri yenidən Vatikana səfər edib FOTO
05 Fevral 2018 Növbədənkənar seçkilər necə elan edilə bilər? –QANUN
05 Fevral 2018 MSK növbədənkənar prezident seçkiləri ilə bağlı bir həftə ərzində qərar verəcək
05 Fevral 2018 Növbədənkənar seçki hansı ehtiyacdan irəli gəldi?
© 2016 www.sozcu.az - Bütün hüquqlar qorunur.

Ünvan: Ağsu şəh., Melaratorlar qəs., ev 7. m.6
Direktor Anar Rəsulov
Redaktor Elşən Məmmədov - 055 972 53 53
Mob: 055 637 07 69
Tel: 020 226 42 28
email: sozcu.az@gmail.com

Saytda yerləşdirilmiş hər bir materiala olan hüquqlar Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, həmçinin müəlliflik hüququ qanunlarına əsasən qorunur.
Müəlliflərin mövqeyi redaksiyanın mövqeyi ilə uyğun gəlməyə bilər. Saytdakı materiallardan istifadə zamanı istinad zəruridir.